Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie vwo/2022 · tijdvak 3

Vraag 18Wijzer van de conjunctuurklok

1 puntConjunctuur
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Zoek in de legenda van figuur 1 het symbool van de werkloosheid en bekijk waar het in de klok staat.
  2. Bepaal daarna met de aparte schaal voor werkloosheid of de indicator in een hoog- of laagconjunctuur ligt.
  3. Bedenk wat die positie zegt over de verandering ten opzichte van het vorige kwartaal.
  4. Schrijf tot slot je antwoord op en onderbouw het met de positie uit de figuur.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Gebruik voor de werkloosheid niet de schaal van het bbp, want die geldt hier niet.
  • Geef ook een toelichting met de positie uit de figuur, anders mis je het punt, ook als je antwoord klopt.
  • Let op dat je de verandering ten opzichte van een kwartaal eerder beschrijft en niet alleen de stand van de economie.
Conjunctuurklok lezenHoogconjunctuur en laagconjunctuurWerkloosheid als conjunctuurindicatorGegevens uit een figuur onderbouwen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 17Alle vragenVraag 19 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Hans is beleggingsadviseur bij een bank. Hij gebruikt een aangepaste versie van de conjunctuurklok (figuur 1) om de stand en het verloop van de economie te voorspellen. Hiermee kan hij inschatten hoe bijvoorbeeld aandelenkoersen zich zullen ontwikkelen en kan hij zijn beleggingsadviezen onderbouwen. Deze conjunctuurklok is samengesteld door een statistisch bureau en laat van een aantal indicatoren zien of deze duiden op een opgang of neergang van de conjunctuur. De symbolen staan op de plaats die de positie van de indicator in het laatste kwartaal van 2017 aangeeft. De schaalverdeling op de assen geldt alleen voor de verandering van het reële bbp, de uitvoer en de reële investeringen. Voor consumentenvertrouwen en werkloosheid geldt een afwijkende schaal. Zo geldt voor het consumentenvertrouwen dat dit zich in een hoogconjunctuur bevindt, maar wel is afgenomen ten opzichte van het vorige kwartaal. figuur 1 conjunctuurklok van kwartaal 4 (2017) boven de trend boven de trend boven de trend (in procentpunt) (in procentpunt) (in procentpunt) 0,4 0,4 0,4 0,3 0,3 0,3 0,2 0,2 0,2 afname groei afname groei afname groei 0,1 0,1 0,1 toename groei toename groei toename groei t.o.v. vorig t.o.v. vorig t.o.v. vorig t.o.v. vorig t.o.v. vorig t.o.v. vorig kwartaal kwartaal kwartaal kwartaal kwartaal kwartaal in procent- in procent- in procent- -0,4 -0,4 -0,4 -0,3 -0,3 -0,3 -0,2 -0,2 -0,2 -0,1 -0,1 -0,1 0 0,1 0,1 0,1 0,2 0,2 0,2 0,3 0,3 0,3 0,4 0,4 0,4 in procent- in procent- in procent-punten punten punten -0,1 -0,1 -0,1 punten punten punten -0,2 -0,2 -0,2 -0,3 -0,3 -0,3 -0,4 -0,4 -0,4 onder de trend onder de trend onder de trend (in procentpunt) (in procentpunt) (in procentpunt) Legenda: Legenda: Legenda: = procentuele stijging van het reële bbp ten opzichte = procentuele stijging van het reële bbp ten opzichte = procentuele stijging van het reële bbp ten opzichte van het voorafgaande kwartaal van het voorafgaande kwartaal van het voorafgaande kwartaal = procentuele stijging van de reële investeringen = procentuele stijging van de reële investeringen = procentuele stijging van de reële investeringen door bedrijven. door bedrijven. door bedrijven. = consumentenvertrouwen = consumentenvertrouwen = consumentenvertrouwen = werkloosheid = werkloosheid = werkloosheid = uitvoer = uitvoer = uitvoer Toelichting: de trendmatige ontwikkeling van het bbp is 0,3% reële groei per kwartaal. Hans leest in een toelichting op de conjunctuurklok dat de werkloosheid een achterlopende indicator is. De werkloosheid begint pas af te nemen als er al enige tijd een opgaande conjunctuur is.

Is de werkloosheid gedaald of gestegen in het laatste kwartaal van 2017 ten opzichte van een kwartaal eerder? Licht je antwoord toe met behulp van figuur 1.