Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie vwo/2025 · tijdvak 1

Vraag 10Concurreren met zekerheid

2 puntenMarktstructuur
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk eerst waarop pensioenfondsen met elkaar concurreren en wat werknemers daarbij vergelijken.
  2. Kijk daarna in figuur 1 welke factoren de hoogte van de premie kunnen beïnvloeden.
  3. Zet tot slot de stappen op een rij, van marktwerking via het fonds naar de premie.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf niet alleen dat concurrentie goed werkt, maar laat zien wat er met de premie gebeurt.
  • Betrek het pensioenfonds zelf in je uitleg, want de premie hangt af van wat het fonds doet.
  • Gebruik figuur 1 echt in je uitleg en niet alleen de tekst, anders mis je het gevraagde verband.
marktwerking en concurrentie tussen pensioenfondsenpremie binnen een kapitaaldekkingsstelselfiguur lezen en oorzaak-gevolgredenering

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 9Alle vragenVraag 11 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Het land Mañan heeft een waardevast staatspensioen dat via het omslagstelsel wordt gefinancierd. Het aanvullend pensioen belooft dit staatspensioen aan te vullen tot een vast, totaalbedrag van 70% van het laatstverdiende (nominale) brutoloon. Het totale pensioen is daarmee niet waardevast. Werknemers moeten een aanvullend pensioen opbouwen bij één van de commerciële pensioenfondsen die het kapitaaldekkingsstelsel gebruiken. De nominale brutolonen veranderen niet.

De pensioenfondsen beleggen hun vermogen in aandelen en obligaties. Pensioenfondsen concurreren met elkaar (= marktwerking) op basis van de ingelegde pensioenpremie. Werknemers ontvangen alleen informatie over de verhouding tussen obligaties en aandelen waarin een pensioenfonds belegt en de maandelijkse premie die ze moeten betalen. In Mañan kunnen werknemers wisselen van pensioenaanbieder. Figuur 1 toont de relevante factoren binnen de markt voor aanvullende pensioenen. Figuur 1 Factoren die de hoogte van de aanvullende pensioenen beïnvloeden huidig vermogen pensioenfonds dekkingsgraad = x 100% huidige waarde toekomstige pensioenuitkeringen Stel dat de inflatie hoger wordt dan de gewenste inflatie van de centrale bank.

Leg met behulp van figuur 1 uit dat marktwerking tot een lagere premie kan leiden.