Parallelle verschuiving van de vraaglijn
Bij vraag en aanbod hoort een vraaglijn die kan verschuiven. Dat onderwerp komt vaak terug in het centraal examen, ook in vragen over de woningmarkt en verzekeringen.
De vraaglijn laat zien hoeveel mensen bij elke prijs willen kopen. Als er iets verandert aan de vraag bij alle prijzen samen, verschuift de hele lijn. Zo'n verschuiving noemen we parallel, omdat de lijn evenwijdig opschuift.
Vier oorzaken verschuiven de vraaglijn:
- het inkomen van consumenten
- de behoeften van consumenten
- de prijzen van andere goederen
- het aantal vragers
Stijgt het inkomen van consumenten, dan kunnen mensen bij elke prijs meer kopen. Bij een normaal goed schuift de vraaglijn dan naar rechts. Stijgt het aantal vragers, dan gebeurt hetzelfde.
Bij andere goederen kijk je naar de relatie. Stijgt de prijs van een substitutiegoed, dan wordt je eigen goed relatief goedkoper. De vraag naar jouw goed neemt dan toe, en de vraaglijn schuift naar rechts. Bij een complementair goed werkt het andersom.
Let op het verschil met een prijsverandering van het eigen goed. Die zorgt voor een beweging langs de vraaglijn, en niet voor een verschuiving.
Onthoud
Een verschuiving van de vraaglijn betekent dat de vraag bij elke prijs verandert.
Een hoger inkomen bij een normaal goed schuift de vraaglijn naar rechts.
Meer vragers schuiven de vraaglijn naar rechts.
Een prijsverandering van het eigen goed beweegt je langs de vraaglijn.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Je moet uitleggen welk effect een hoogconjunctuur via de inkomenstoets heeft op de koopwoningprijzen. Er zijn twee punten nodig, de relatie met de leencapaciteit en de relatie met de prijzen.
- 1
Bij een hoogconjunctuur groeit de economie en stijgt het primair inkomen van huishoudens. Zie tabel 1 voor de reële groei van het bbp.
Veelgemaakte fouten
Een prijsverandering van het eigen goed verschuift de vraaglijn niet. Die beweegt je langs de lijn.
Kijk bij andere goederen eerst of het een substitutiegoed of een complementair goed is, want het effect is tegengesteld.
Stijgt het inkomen bij een normaal goed, dan schuift de vraaglijn naar rechts en niet naar links.
Snel checken
Het inkomen van consumenten stijgt. Het gaat om een normaal goed. Wat gebeurt er met de vraaglijn?
De prijs van margarine stijgt. Margarine is een substitutiegoed voor boter. Wat gebeurt er met de vraaglijn naar boter?