Marktstructuur: welke marktvorm past bij welke markt
De marktstructuur bepaalt hoeveel marktmacht een aanbieder heeft. Op het examen moet je met kenmerken van de markt de juiste marktvorm onderbouwen.
Bij de marktvorm kijk je naar drie kenmerken: het aantal aanbieders, de heterogeniteit van de goederen en de toetredingsmogelijkheden. Samen bepalen die kenmerken hoeveel marktmacht een aanbieder heeft.
Bij volledige mededinging zijn er veel aanbieders, een homogeen goed en vrije toetreding. Geen enkele aanbieder kan de prijs bepalen. Bij onvolkomen concurrentie zijn de toetredingsmogelijkheden beperkt. Zo ontstaan drie andere vormen:
- Monopolistische concurrentie: veel aanbieders en heterogene goederen.
- Oligopolie: weinig aanbieders en een homogeen of heterogeen goed.
- Monopolie: één aanbieder.
Hoe meer marktmacht een aanbieder heeft, hoe verder het marktresultaat van de uitkomst van volledige mededinging af ligt. Daarom is de marktvorm belangrijk voor de analyse.
In een examenvraag gebruik je alleen kenmerken die in de tekst staan. Een kenmerk dat ontbreekt, laat je weg in je redenering.
Onthoud
Marktstructuur wordt bepaald door het aantal aanbieders, de heterogeniteit van de goederen en de toetredingsmogelijkheden.
Bij volledige mededinging zijn er veel aanbieders, een homogeen goed en vrije toetreding.
Bij onvolkomen concurrentie zijn de toetredingsmogelijkheden beperkt.
Hoe meer marktmacht de aanbieder heeft, hoe verder het marktresultaat van volledige mededinging af ligt.
Bij een onderbouwing noem je twee kenmerken en trek je daaruit een logische conclusie.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Welke marktvorm is er bij kaphout? Onderbouw dit met twee kenmerken uit de tekst.
- 1
In de tekst is al het gekapte hout van dezelfde kwaliteit. Het goed is dus homogeen.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen noemen alleen het aantal aanbieders. Noem ook het goed en de toetredingsmogelijkheden, want die bepalen de marktvorm mee.
Leerlingen verwarren homogeen met heterogeen. Bij een homogeen goed zijn de producten voor de consument gelijk, zoals hout van dezelfde kwaliteit.
Leerlingen denken dat een monopolie ook weinig aanbieders heeft. Bij een monopolie is er precies één aanbieder, bij oligopolie zijn er weinig aanbieders.
Snel checken
Welke combinatie van kenmerken hoort bij monopolistische concurrentie?
Op een markt zijn er weinig aanbieders en is toetreding beperkt. Welke marktvorm past het best?