Risico, wanbetaling en de rente
In dit onderwerp leer je hoe banken en andere financiële instellingen spaarders en investeerders met elkaar verbinden. Het risico op wanbetaling bepaalt mede hoeveel rente je moet betalen, en dat komt in het examen veel terug.
Financiële instellingen brengen mensen met geld over naar mensen die geld nodig hebben. Ze verschuiven daarbij risico. Wie geen risico wil dragen, geeft het door aan wie dat wel wil dragen.
Bij een lening loopt de geldverstrekker het risico op wanbetaling. De lener kan zijn schuld dan niet, of niet op tijd, terugbetalen. Hoe groter dat risico, hoe hoger de rente die de geldverstrekker vraagt. Zo krijgt hij een vergoeding voor het extra risico dat hij draagt.
Bij een hypotheek dient de woning als onderpand. Als de lener niet betaalt, kan de bank de woning verkopen. Het onderpand verlaagt dus het verlies van de bank. Het verlaagt de kans op wanbetaling niet.
Een hogere hypotheekrente maakt de rentekosten voor huishoudens hoger. Daardoor wordt het moeilijker om de maandlasten op te brengen. Het risico op wanbetaling stijgt dan.
De Nederlandsche Bank let op dit risico. Met de inkomenstoets bepaalt DNB hoeveel een huishouden maximaal kan lenen. Een lagere inkomenstoets betekent een lagere maximale hypotheek en dus lagere lasten. Het risico op wanbetaling wordt daardoor kleiner.
Inflatie speelt ook een rol. Inflatierisico verandert het gedrag van spaarders en leners, en daarmee de rente.
Onthoud
Financiële instellingen brengen spaarders en investeerders bij elkaar.
Risico verschuift van wie het niet wil dragen naar wie het wel wil dragen.
Wanbetaling betekent dat een lener zijn schuld niet of niet op tijd terugbetaalt.
Een hogere rente verhoogt de lasten van de lener en vergroot het risico op wanbetaling.
Inflatierisico beïnvloedt het gedrag van spaarders en leners en daarmee de rente.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je de stelling over de hypotheekrente uitleggen. De stelling heeft twee delen: het risico op wanbetaling stijgt, en DNB verlaagt daarom de inkomenstoets.
- 1
Begin bij de hogere hypotheekrente. Een hogere rente betekent hogere rentekosten voor het huishouden.
Veelgemaakte fouten
Verwar de kans op wanbetaling niet met het verlies voor de bank. Een onderpand verkleint het verlies, maar niet de kans dat iemand niet betaalt.
Sla de tussenstap niet over. Leg per stap uit waarom de ene gebeurtenis tot de volgende leidt, bijvoorbeeld via de rentekosten en de lasten.
Denk niet dat een hogere rente alleen voor de bank voordelig is. Bedenk ook dat de lener daardoor meer moeite krijgt om te betalen.
Snel checken
Waarom vraagt een geldverstrekker een hogere rente als het risico op wanbetaling groter is?
Een bank neemt een woning als onderpand bij een hypotheek. Wat verandert hierdoor?