Risicoaversie en verschillen tussen partijen
Risicoaversie laat zien hoe mensen zekerheid afwegen tegen risico. Verschillen daarin bepalen wie bij een contract welk risico overneemt, zoals bij een hypotheek.
Risicoaversie betekent dat iemand een zekere uitkomst verkiest boven een onzekere uitkomst met dezelfde verwachte opbrengst. Risicoavers zijn is dus niet hetzelfde als bang zijn. Het gaat om de afweging tussen zekerheid en onzekerheid.
Bij een contract ruilen twee partijen vaak een risico. Ze zijn het er zelden over eens hoeveel risico ze willen dragen. Een huishouden dat sterk risicoavers is, betaalt liever een vaste rente, ook als die iets hoger ligt. Zo weet het huishouden vooraf wat de maandlasten zijn. Een bank kan het renterisico beter spreiden. Daarom is de bank minder risicoavers, en neemt zij dat risico graag over tegen een vergoeding.
Verschillen in risicoaversie maken ruil mogelijk. De partij die minder risicoavers is, neemt het risico over van de partij die zekerheid wil. Daarvoor vraagt zij een prijs, zoals een hogere rente of een premie.
Bij de tabel gaat het om hypotheekschulden. Hoe groter de lening ten opzichte van de woningwaarde, hoe groter het risico op een restschuld bij een prijsdaling. Stijgt die verhouding, dan neemt een huiseigenaar dus meer risico. Dat kan wijzen op minder risicoaversie. Het blijft wel een aanwijzing en geen bewijs.
Onthoud
Risicoaversie betekent dat iemand zekerheid verkiest boven een onzekere uitkomst met dezelfde verwachte opbrengst.
Een sterk risicoavere partij betaalt vaak een premie voor zekerheid, zoals een vaste rente.
Verschillen in risicoaversie maken het mogelijk dat partijen risico met elkaar ruilen.
In de tabel wijst een stijgende verhouding van schuld tot woningwaarde op minder risicoaversie.
Deze verhouding reken je uit door de lening te delen door de aankoopprijs en te vermenigvuldigen met 100 procent.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Met tabel 3 moet je laten zien dat huizenbezitters met een hypotheek zich minder zorgen maken over financiële risico’s.
- 1
Bereken de verhouding in 2004. Dat is 110.000 gedeeld door 150.000, maal 100 procent, dus 73,33 procent.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen denken dat risicoavers betekent dat iemand nooit risico neemt. Beter is het om te zeggen dat iemand zekerheid verkiest bij gelijke verwachte opbrengst.
Een stijgende verhouding wordt vaak als voorzichtigheid gezien, maar hier neemt de huiseigenaar juist meer risico.
Ze rekenen met de hypotheek in bedragen in plaats van met de verhouding tot de woningwaarde. Reken altijd schuld gedeeld door waarde, maal 100 procent.
Snel checken
Welke situatie past het best bij een risicomijdende partij?
Een huishouden is sterker risicoavers dan de bank die het geld uitleent. Welke afspraak past hierbij?