Arbeidsmarkt en werkloosheid
In deze les leer je hoe de arbeidsmarkt werkt, en waarom flexwerk de loongroei in een conjunctuur beïnvloedt. Dit onderwerp komt vaak terug in de opgaven over lonen en de economische situatie.
De arbeidsmarkt draait om vraag en aanbod van arbeid. Het arbeidsaanbod is de beroepsbevolking, dus alle mensen die willen en kunnen werken. De arbeidsvraag bestaat uit de werkgelegenheid plus de openstaande vacatures.
Een werkloze is iemand die geen werk heeft, maar wel werk zoekt en er direct voor beschikbaar is. Vacatures zeggen iets over de vraag naar arbeid. Veel openstaande vacatures betekenen meestal een krappe arbeidsmarkt.
Loonontwikkeling gaat over de loongroei: de procentuele verandering van het gemiddelde loon. Die loongroei hangt sterk af van de conjunctuur. In een hoogconjunctuur stijgen de lonen meestal sneller, in een laagconjunctuur langzamer.
Bij flexwerk en zzp hebben werknemers vaak een tijdelijk of flexibel contract. Die werknemers verdienen gemiddeld minder dan werknemers met een vast contract. Daardoor verandert het gemiddelde loon mee met de samenstelling van de groep werkenden.
Onthoud
Arbeidsaanbod is de beroepsbevolking, arbeidsvraag is werkgelegenheid plus vacatures.
Loongroei is de procentuele verandering van het gemiddelde loon.
Flexwerkers verdienen gemiddeld minder dan werknemers met een vast contract.
Bij een laagconjunctuur verdwijnen flexwerkers eerst, bij een hoogconjunctuur worden ze eerst aangenomen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag leg je uit waarom de flexibele schil de loongroei minder laat dalen in een laagconjunctuur en minder laat stijgen in een hoogconjunctuur.
- 1
In een laagconjunctuur ontslaan werkgevers eerst de werknemers met een flexibel contract.
Veelgemaakte fouten
Werkgevers ontslaan in een laagconjunctuur eerst flexwerkers en nemen in een hoogconjunctuur eerst flexwerkers aan. Denk daar bij het antwoord aan.
Verwar arbeidsaanbod niet met arbeidsvraag. Het aanbod is de beroepsbevolking, de vraag bestaat uit banen en vacatures.
Lees loongroei niet als het loonniveau. Loongroei is de procentuele verandering van het gemiddelde loon van het ene jaar op het andere.
Snel checken
Wat hoort bij de arbeidsvraag op de arbeidsmarkt?
Waarom daalt de loongroei minder hard in een laagconjunctuur als er veel flexwerkers zijn?