Neerslagreacties
Bij een neerslagreactie vormen ionen uit twee oplossingen samen een vaste stof. Het opschrijven van zo'n vergelijking en het aantonen van ionen komen vaak terug in het examen.
Bij een neerslagreactie mengen twee oplossingen met ionen. Sommige ionen vormen samen een zout dat slecht oplosbaar is. Dat zout slaat neer als vaste stof. Een troebele vloeistof of een wit poeder op de bodem laat dat zien.
De vergelijking schrijf je in drie stappen. Eerst zet je de ionen die reageren voor de pijl, elk met (aq), omdat ze opgelost zijn. Daarna zet je het zout na de pijl met (s), omdat het neerslaat. Tot slot tel je de deeltjes na de pijl en voor de pijl, zodat het aantal van elk deeltje gelijk is.
In het laboratorium gebruikt men neerslagreacties om ionen aan te tonen. Met kalkwater toon je koolstofdioxide aan, want carbonaationen vormen met calciumionen het witte neerslag calciumcarbonaat.
Onthoud
Een neerslagreactie ontstaat als twee oplossingen met ionen samen een slecht oplosbaar zout vormen.
Het neerslag is een vaste stof, dus na de pijl hoort de aanduiding (s).
Bij het opschrijven tel je de atomen en ladingen na, zodat de vergelijking klopt.
Lees de ionen uit de tekst of de tabel af voordat je de vergelijking maakt.
Met kalkwater kun je koolstofdioxide aantonen door de vorming van calciumcarbonaat.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Twee zouten worden samengevoegd en er ontstaat een neerslag. Gevraagd is de vergelijking van deze neerslagreactie met de toestandsaanduidingen.
- 1
Zoek de ionen die samen een slecht oplosbaar zout vormen, dat zijn Ca²⁺ en PO₄³⁻.
Veelgemaakte fouten
Zet voor de pijl de losse ionen en niet het zout, want het zout ontstaat pas bij de reactie.
Vergeet de toestandsaanduidingen niet, opgeloste ionen krijgen (aq) en het neerslag krijgt (s).
Balanceer met coëfficiënten voor de formules, en verander nooit de indices in een formule.
Snel checken
Welke uitspraak over een neerslagreactie is juist?
In de kalkwaterproef reageert koolstofdioxide met kalkwater. Welke ionen vormen samen het neerslag?