Water, zuren en basen
Zuren staan H+ ionen af en basen nemen H+ ionen op. Dit zie je terug in veel vragen over neutralisatie en indicatoren.
Een zuur is een stof die H+ ionen kan afstaan aan water. Een base is een stof die H+ ionen kan opnemen uit water.
Zuren zoals HCl, HNO3, H2SO4 en HAc (azijnzuur) geven H+ af. Hoe meer H+ in de oplossing komt, hoe zuurder de oplossing is. Ammoniak (NH3) is een base. Het neemt een H+ op en vormt NH4+. Zo ontstaan OH- ionen in de oplossing.
Zouten met OH-, O2- of CO3 2- zijn ook basisch. Hun ionen nemen H+ op, waardoor de oplossing minder zuur wordt. Bij een zout met OH- komen de OH- ionen direct in de oplossing. Die reageren met H+ tot water.
Met een indicator zoals fenolrood zie je of een oplossing zuur of basisch is. Een geel mengsel betekent dat er nog zuur over is. Door een base toe te voegen wordt het mengsel rood.
Onthoud
Zuren staan H+ ionen af aan water.
Basen nemen H+ ionen op uit water.
HCl, HNO3, H2SO4 en HAc zijn zuren.
NH3 is een base en vormt NH4+ en OH-.
Zouten met OH-, O2- of CO3 2- werken als base.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Welke oplossingen maken het gele mengsel van Marieke weer rood? Je kiest per stof wel of niet.
- 1
Het mengsel is geel, dus er zit nog te veel zuur in.
Veelgemaakte fouten
Kijk niet naar de naam van een stof, maar naar of hij H+ afstaat of opneemt.
Denk niet dat een zout altijd zuur of basisch is. Een zout met een neutraal ion verandert de zuurgraad niet.
Vergeet niet dat ammoniak een base is, ook al staat er geen OH- in de formule. Het neemt H+ op uit water.
Snel checken
Welke stof kan H+ ionen opnemen als je hem oplost in water?
Een mengsel met fenolrood is geel en moet rood worden. Welke oplossing kan dat bewerkstelligen?