Water, zuren en basen: de pH-schaal
In deze les leer je wat de pH-schaal aangeeft en hoe de pH samenhangt met de hoeveelheid H⁺ en OH⁻ ionen. Dit komt vaak terug in vragen over zuren en basen.
De pH-schaal loopt van 0 tot 14. Met de pH zie je hoe zuur of basisch een waterige oplossing is.
Bij pH 7 is een oplossing neutraal. Er zijn dan even veel H⁺ ionen als OH⁻ ionen. Een oplossing met een pH lager dan 7 is zuur. Een oplossing met een pH hoger dan 7 is basisch.
Hoe lager de pH, hoe meer H⁺ ionen er in de oplossing zitten. Zo wordt de oplossing zuurder. Andersom geldt ook: hoe hoger de pH, hoe meer OH⁻ ionen er zijn en hoe basischer de oplossing is.
De pH en de H⁺ concentratie lopen dus tegengesteld. Als de pH stijgt, daalt de H⁺ concentratie. Dat is het verband dat je bij elke vraag over de pH moet kunnen gebruiken.
Onthoud
De pH-schaal loopt van 0 tot 14 en geeft de zuurgraad aan.
Bij pH 7 is een oplossing neutraal, met evenveel H⁺ en OH⁻ ionen.
Een pH lager dan 7 is zuur, een pH hoger dan 7 is basisch.
Hoe lager de pH, hoe meer H⁺ ionen. Hoe hoger de pH, hoe meer OH⁻ ionen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je vergelijken of de H⁺ concentratie in paars kookwater groter, gelijk of kleiner is dan in rood kookwater.
- 1
Paars kookwater is minder zuur dan rood kookwater.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen denken soms dat een hogere pH meer zuur betekent. Denk eraan dat een lagere pH juist zuurder is.
Sommigen denken dat een hogere pH meer H⁺ ionen geeft. Hoe hoger de pH, hoe lager de H⁺ concentratie.
Een basische oplossing heeft niet nul H⁺ ionen. Er zijn alleen minder H⁺ ionen dan OH⁻ ionen.
Snel checken
Oplossing A heeft een pH van 3. Oplossing B heeft een pH van 9. In welke oplossing is de H⁺ concentratie het hoogst?
Bij welke pH bevat een waterige oplossing meer OH⁻ ionen dan H⁺ ionen?