Vraag 8Sterretjes
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Rond ‘Oud en Nieuw’ worden zogenoemde sterretjes aangestoken. Een sterretje is een soort vuurwerk dat langzaam opbrandt en daarbij wegspringende vonken geeft. Een sterretje bestaat uit een stukje ijzerdraad dat voor een deel is bedekt met een zogenoemde sas. De sas kan bestaan uit een zuurstofleverende stof (bariumnitraat), een bindmiddel (bijvoorbeeld dextrine), aluminiumpoeder en ijzervijlsel. Bij een aangestoken sterretje treedt tegelijkertijd een aantal reacties op, waarbij veel energie vrijkomt. De vergelijking van één van de reacties die optreedt wanneer een sterretje wordt aangestoken is hieronder weergegeven: 10 Al + 3 Ba(NO ) → 3 BaO + 3 N + 5 Al O 3 2 2 2 3 Hierdoor ontstaat gas waardoor gloeiende ijzerdeeltjes worden weggeschoten. De voor sterretjes kenmerkende vonken ontstaan door de snelle verbranding van deze wegvliegende ijzerdeeltjes met zuurstof uit de lucht. Wanneer ijzer reageert met zuurstof treedt de volgende exotherme reactie op: 4 Fe + 3 O → 2 Fe O 2 2 3
Guus onderzoekt of een sterretje kan branden in een kleine ruimte. Daarom steekt hij een sterretje aan en stopt dat, met de aangestoken kant naar beneden, in een smalle open fles. Hij doet de volgende waarnemingen: a In de fles is slechts enkele seconden een vonkenregen te zien. Daarna niet meer. b Bij de halsopening komen af en toe vonken uit de fles. c Het sterretje brandt helemaal ‘op’: de sas is verdwenen.
Geef aan waardoor het mogelijk is dat het sterretje wel opbrandt (waarneming c).