Scheikunde havo 2019 · tijdvak 2
Centraal examen, afgenomen op dinsdag 18 juni 2019.
- vragen
- 37
- punten
- 74
- N-term
- 1,3
Opgave 1Vitamine B6
- 1Geef op de uitwerkbijlage weer hoe twee watermoleculen aan een PL-molecuul kunnen binden door middel van waterstofbruggen. Teken de watermoleculen in structu…Bindingen en eigenschappenuitwerkbijlage2p
- 2Leg uit aan de hand van de structuurformules of PLP bij deze omzetting de beginstof of het reactieproduct is.Chemische processen2p
- 3Toon met behulp van een berekening aan dat deze gegevens over de hoeveelheid vitamine B6 in banaan nagenoeg met elkaar overeenkomen. Ga ervan uit dat een ban…Grootheden en relaties2p
- 4Noem de eigenschap van deze biokatalysator die ervoor zorgt dat er geen andere stoffen dan glutaminezuur worden omgezet.Structuur en functie1p
- 5Geef de reactievergelijking in molecuulformules voor de decarboxylering van glutaminezuur. Maak gebruik van Binas-tabel 67H1 of ScienceData-tabel 13.7c.Chemische processen2p
Opgave 2Sterretjes
- 6Licht toe aan de hand van de reactiewarmte dat de reactie van ijzer met zuurstof exotherm is. Gebruik hierbij Binas-tabel 57A of ScienceData-tabel 9.2 en ver…Energie2p
- 7Geef een mogelijke verklaring voor het verschijnsel dat de vonkenregen in de fles wel begint, maar snel uitdooft (waarneming a) .Chemische processen1p
- 8Geef aan waardoor het mogelijk is dat het sterretje wel opbrandt (waarneming c).Chemische processen1p
- 9Geef op de uitwerkbijlage de bouw van een atoom Fe-56. Geef de plaats van de protonen, neutronen en elektronen aan door middel van de notaties p, n en e . No…Deeltjesmodellenuitwerkbijlage4p
- 10Geef, met behulp van Binas-tabel 65A of ScienceData-tabel 8.9, de formule van een ander carbonaat dat bij het branden van een sterretje voor rode vonken zorgt.Deeltjesmodellen2p
Opgave 3Croda
- 11Leid af dat dit vetzuur onverzadigd is. Gebruik hierbij bovenstaande vereenvoudigde structuurformule.Deeltjesmodellen2p
- 12Geef, in structuurformules, de vergelijking weer van de reactie van een vet met water. Gebruik daarvoor een vet waarin twee eenheden palmitinezuur en één een…Chemische processen3p
- 13Geef de structuurformule van stof X, die ontstaat bij de zelfmetathese van oliezuur.Chemische processen2p
- 14Omcirkel op de uitwerkbijlage de dubbele C=C bindingen die worden verbroken wanneer uit de gegeven vetzuren, via zelfmetathese, octadec-9-eendizuur wordt gev…Chemische processenuitwerkbijlage2p
- 15Geef de structuurformule van de verbinding die met octadec-9-eendizuur bovenstaand copolymeer geeft.Classificatie van reacties2p
- 16Noem twee van dergelijke aspecten uit het tekstfragment met het corresponderende regelnummer, en vermeld het bijbehorende uitgangspunt van de groene chemie. …Industriële processen en groene chemie2p
Opgave 4Koele kauwgom
- 17Geef, met behulp van Binas-tabel 67H1 of ScienceData-tabel 13.7c, de 3-lettersymbolen van de aminozuureenheden die aanwezig zijn in het hierboven weergegeven…Structuur en functie2p
- 18Licht toe aan de hand van figuur 1 en de begrippen hydrofoob en hydrofiel waarom menthol zich bij voorkeur niet in water, maar in de holte van TRPM8 bevindt.Bindingen en eigenschappen2p
- 19Verklaar waardoor het oplossen van xylitol in speeksel zorgt voor een verkoelend effect in de mond.Energie1p
- 20Laat dit door middel van een berekening zien. − Maak gebruik van de massapercentages in de gegeven informatie op de verpakking. − Neem aan dat xylitol de eni…Grootheden en relaties2p
- 21Bereken hoeveel °C de temperatuur van het speeksel met opgelost xylitol ('speekselmengsel'), na één minuut is gedaald. Maak gebruik van figuur 2 en neem aan …Energie3p
Opgave 5Honing
- 22Leg uit dat door de hydrolyse van sacharose het massapercentage suikers toeneemt.Chemische processen2p
- 23Geef de totale vergelijking van de reactie waarbij glucose met behulp van zuurstof en water wordt omgezet tot gluconzuur en waterstofperoxide.Chemische processen2p
- 24Geef de vergelijking van de halfreactie van de oxidator. Maak gebruik van Binas-tabel 48 of ScienceData-tabel 9.1f.Chemische processen2p
- 25Geef het 3-lettersymbool van het aminozuur in bovenstaand fragment dat deze positieve lading zou kunnen krijgen. − Gebruik Binas-tabel 67H1 of ScienceData-ta…Structuur en functie2p
- 26Leg uit waardoor er minder positieve lading aanwezig is in basisch milieu (pH groter dan 7).Chemische processen2p
- 27Geef aan de hand van de informatie uit deze opgave twee mogelijke verklaringen voor deze afname van de antibacteriële activiteit.Structuur en functie2p
Opgave 6Beitsen en verzinken
- 28Bereken de pH van beitszuur dat 50 gram (opgelost) HCl per liter bevat.Grootheden en relaties2p
- 29Neem de onvolledige reactievergelijking over, en maak deze kloppend door de drie ontbrekende coëfficiënten in te vullen.Chemische processen1p
- 30Beschrijf op microniveau de roosteropbouw van een ijzer-zinklegering. Verwerk in je antwoord het type binding tussen de deeltjes.Bindingen en eigenschappen2p
- 31Geef aan of Piet gelijk heeft. Motiveer je antwoord met een gegeven uit Binas of ScienceData.Bindingen en eigenschappen2p
- 32Leg uit of de pH van het afvalzuur als gevolg van de ionenwisseling hoger of lager wordt.Chemische processen2p
- 33Teken dit blokschema. Zet bij elke stofstroom de juiste letter ( A tot en met E ) uit de bovenstaande opsomming. Noteer ook de juiste aanduiding in de blokke…Industriële processen en groene chemie3p
- 34Bereken hoeveel kg FeClSO kan worden geproduceerd uit 10 ton 4 3 3+ (1 ton = 10 kg) afvalzuur dat 8,0 massaprocent Fe bevat. Ga ervan uit 3+ dat alle Fe word…Grootheden en relaties3p
- 35Formuleer twee van de vragen waarop Piet antwoord nodig heeft om te kunnen beoordelen of de beschreven methode past binnen het cradle-to-cradle principe.Industriële processen en groene chemie2p
- 36Geef aan met welke scheidingsmethode het fosfaathoudende reactieproduct uit het afvalwater kan worden verwijderd. Licht je antwoord toe aan de hand van Binas…Bindingen en eigenschappen2p
- 37Geef aan waarom het ongewenst is als fosfaationen (overvloedig) in het oppervlaktewater terechtkomen.Milieueisen1p