Vraag 12Afval van PET
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bekijk in figuur 3 welke stromen uit S1, S2 en S3 de installatie verlaten en welke ergens naartoe gaan.
- Volg de pijlen vanaf elke afvoer om te zien of een stof terug naar de reactor of een eerdere stap gaat.
- Zoek de twee stoffen die in het blokschema echt teruggeleid worden, en let op de fractie die je niet nodig hebt.
- Noem beide stofnamen uit de figuur, zodat duidelijk is welke twee je bedoelt.
Hier verliezen leerlingen punten
- Bij een vraag met twee gevraagde stoffen geeft één stof al een half punt, dus controleer of je er twee hebt.
- Neem geen stof op die alleen als eindproduct of residu uit het proces komt, want die wordt niet gerecirculeerd.
- Let op de juiste naam van de stof, niet op een formule of een andere stof met een vergelijkbare naam uit de tekst.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
PET (polyethyleentereftalaat) is een polyester, die onder meer wordt gebruikt voor het maken van PET-flessen. In figuur 1 is de structuurformule van PET weergegeven. figuur 1 PET kan worden gevormd als copolymeer uit ethaan-1,2-diol en één ander monomeer.
PET-flessen worden gemaakt door middel van een proces waarbij PET-korrels worden geëxtrudeerd. Daarna worden er PET-flessen van geblazen. Gebruikte PET-flessen kunnen worden fijngemalen tot korrels die opnieuw kunnen worden geëxtrudeerd.
Door extruderen veranderen de stofeigenschappen van PET. Onderzoekers hebben het effect van herhaaldelijk extruderen op de molaire massa onderzocht. De resultaten zijn in figuur 2 weergegeven. figuur 2
Een andere manier om gebruikte PET-flessen te verwerken is ‘chemisch recyclen’. Bij dit proces wordt PET in aanwezigheid van een katalysator omgezet tot de stof BHET. BHET is een grondstof voor de productie van nieuw PET. De katalysator bindt ook kleurstoffen uit gekleurde PET-flessen. In figuur 3 is een chemisch recycleproces met een vereenvoudigd blokschema weergegeven. De gebonden kleurstof wordt hierin weergegeven als: katalysator-kleurstof. figuur 3 In de reactor (R) vinden een scheiding en de omzetting van PET tot BHET plaats. In S1 wordt de katalysator met de daaraan gehechte kleurstof verwijderd. In S2 verdampen water en ethaan-1,2-diol. Deze stoffen worden als twee afzonderlijke fracties opgevangen. BHET wordt als residu afgescheiden.
De katalysator met de daaraan gehechte kleurstof wordt naar S3 geleid. Hier wordt een oplosmiddel toegevoegd waarin hydrofobe kleurstoffen oplossen, waardoor ze loslaten van de katalysator. Bij dit proces is dichloormethaan als oplosmiddel gebruikt. Methanol ( CH OH ) is hiervoor 3 minder geschikt.
De katalysator wordt in dit proces gerecirculeerd.
Geef aan welke twee andere stoffen in dit proces direct kunnen worden gerecirculeerd. Gebruik figuur 3.