Vraag 15Ammoniak en mest
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bepaal eerst hoeveel stallucht één varken per jaar wordt geventileerd.
- Reken met de verdampingsnorm uit hoeveel water per jaar door verdamping verloren gaat, let op de eenheden.
- Bereken daarna hoeveel waswater per jaar wordt afgevoerd, met de gegevens uit de opgave.
- Tel beide volumes op en geef het antwoord met het juiste aantal significante cijfers.
Hier verliezen leerlingen punten
- Vergeet niet om mL om te rekenen naar L, anders klopt je eindantwoord niet.
- Laat je tussenstappen zien, want zonder berekening krijg je voor deze vraag geen punten.
- Let op dat de gegevens per uur gelden en niet per jaar, en kijk goed naar welke tijdsduur je nodig hebt.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
In stallen waar urine en mest van varkens niet gescheiden worden, wordt ammoniakgas gevormd. Dit komt doordat ureum uit urine wordt omgezet tot ammoniak door een enzym uit mest. Er zijn verschillende maatregelen mogelijk om de uitstoot van ammoniak in het milieu te verminderen. Wanneer bijvoorbeeld de hoeveelheid van één soort voedingsstof in varkensvoer wordt verminderd, zal de urine van de varkens minder ureum bevatten. Ureum ( CH N O ) ontstaat bij de afbraak van een van de volgende 4 2 voedingsstoffen: vetten, koolhydraten of eiwitten.
Een andere maatregel is het verwijderen van ammoniakgas uit stallucht met een zogenaamde luchtwasser. In een luchtwasser stroomt water binnen dat aangezuurd is met een overmaat geconcentreerd zwavelzuur. Wanneer stallucht door de luchtwasser geleid wordt, treedt reactie 1 op. H + + NH → NH + (reactie 1) 3 4 Het water dat uit de luchtwasser stroomt, bevat behalve zwavelzuur ook opgelost ammoniumsulfaat. In figuur 1 is de werking van een luchtwasser met een vereenvoudigd blokschema weergegeven. figuur 1 In een folder met informatie over dit type luchtwassers staat dat 1,5 L zwavelzuur ( H SO ) nodig is om 1,0 kg ammoniak te verwijderen. 2 4
Bij het gebruik van dit type luchtwasser moet de boer niet alleen zwavelzuur aanvullen. De boer moet ook water aanvullen omdat: 1 er een deel van het water verdampt; 2 er een deel van de uitstromende oplossing wordt afgevoerd.
Bereken hoeveel L water per varken per jaar moet worden aangevuld in de luchtwasser. Geef de uitkomst in het juiste aantal significante cijfers. Gebruik de volgende gegevens: − Een varken produceert gemiddeld 3,0 kg ammoniak per jaar. − Per kg ammoniak moet 30,0 L waswater worden afgevoerd. − Per uur wordt 35 m 3 stallucht per varken geventileerd. − Gemiddeld verdampt 1,3 mL water per uur per m 3 geventileerde stallucht.