Vraag 30Textielverfrisser
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bekijk eerst welke groepen er in pentanal en in PEI reageren, zoals die in figuur 4 zijn getekend.
- Bedenk wat er bij de reactie tussen die twee stoffen wordt afgesplitst, en wat er overblijft.
- Kies daarna de naam van het reactietype die bij zo'n afsplitsing hoort, en let op het verschil met polymeren.
Hier verliezen leerlingen punten
- Schrijf de volledige naam van het reactietype op, niet alleen een woord uit het verhaal of het vakgebied.
- Denk goed na over het woord polymeer in de tekst, want het gaat hier om de reactie van één stof met een ander molecuul.
- Let op dat je een kort en precies antwoord geeft dat past bij het soort reactie tussen twee losse moleculen.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Onaangename luchtjes in huis tegengaan, kan op verschillende manieren. De eenvoudigste manier is met een geurstof in een oplosmiddel, waarbij de geurstof de onaangename geuren verhult. Een voorbeeld van zo’n geurstof is de ester van ethaanzuur en octaan-1-ol. De structuurformule van octaan-1-ol is gegeven in figuur 1. figuur 1
Onaangename geurstoffen, zoals sigarettenrook, kunnen adsorberen aan poreuze materialen zoals stoffen banken, kussens en gordijnen. Doordat de geurstoffen langzaam aan het oppervlak verdampen, kan het stoffen materiaal lang onaangenaam ruiken. Om dit tegen te gaan, kan een textielverfrisser worden gebruikt. Een van de stoffen die in textielverfrissers wordt toegepast, is cyclodextrine (figuur 2). figuur 2 Cyclodextrine ( C H O ) wordt met behulp van enzymen gemaakt uit 42 70 35 amylose.
Textielverfrisser bevat cyclodextrine die in water is opgelost. Als een opgelost cyclodextrine-molecuul in contact komt met een geurstofmolecuul, dan vouwt het cyclodextrine-molecuul zich als een koker. De binnenzijde van deze koker kan een geurstofmolecuul binden. Zie figuur 3. De gebonden geurstof kan vervolgens samen met cyclodextrine van de behandelde stof worden afgeborsteld. figuur 3 Het gebonden geurstofmolecuul is hydrofoob.
Behalve cyclodextrine bevat een textielverfrisser ook de stof PEI, een wateroplosbaar polymeer. De gemiddelde molaire massa van PEI in textielverfrisser is 2,50·10 4 g mol –1 .
PEI reageert met aldehyden. Dit zijn koolstofverbindingen met een dubbel gebonden O-atoom aan het eerste koolstofatoom, zoals pentanal (figuur 4). Aldehyden ontstaan bijvoorbeeld bij het bakken van vis. De reactie tussen PEI en pentanal is in figuur 4 onvolledig weergegeven. figuur 4
Geef de naam van het reactietype.