Vraag 31Textielverfrisser
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Lees eerst de naam goed en tel hoeveel koolstofatomen de keten heeft.
- Het achtervoegsel in de naam vertelt welke groep in de stof zit en op welk koolstofatoom die hangt.
- Teken daarna de keten met de groep erbij en vul alle waterstofatomen aan.
Hier verliezen leerlingen punten
- Controleer bij elk atoom of het aantal bindingen klopt, want een te lange of te korte keten levert een andere stof op.
- Vergeet de waterstofatomen niet, een structuurformule moet alle atomen laten zien.
- Zet de groep niet op het verkeerde koolstofatoom, want de plaats in de keten telt mee in de naam.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Onaangename luchtjes in huis tegengaan, kan op verschillende manieren. De eenvoudigste manier is met een geurstof in een oplosmiddel, waarbij de geurstof de onaangename geuren verhult. Een voorbeeld van zo’n geurstof is de ester van ethaanzuur en octaan-1-ol. De structuurformule van octaan-1-ol is gegeven in figuur 1. figuur 1
Onaangename geurstoffen, zoals sigarettenrook, kunnen adsorberen aan poreuze materialen zoals stoffen banken, kussens en gordijnen. Doordat de geurstoffen langzaam aan het oppervlak verdampen, kan het stoffen materiaal lang onaangenaam ruiken. Om dit tegen te gaan, kan een textielverfrisser worden gebruikt. Een van de stoffen die in textielverfrissers wordt toegepast, is cyclodextrine (figuur 2). figuur 2 Cyclodextrine ( C H O ) wordt met behulp van enzymen gemaakt uit 42 70 35 amylose.
Textielverfrisser bevat cyclodextrine die in water is opgelost. Als een opgelost cyclodextrine-molecuul in contact komt met een geurstofmolecuul, dan vouwt het cyclodextrine-molecuul zich als een koker. De binnenzijde van deze koker kan een geurstofmolecuul binden. Zie figuur 3. De gebonden geurstof kan vervolgens samen met cyclodextrine van de behandelde stof worden afgeborsteld. figuur 3 Het gebonden geurstofmolecuul is hydrofoob.
Behalve cyclodextrine bevat een textielverfrisser ook de stof PEI, een wateroplosbaar polymeer. De gemiddelde molaire massa van PEI in textielverfrisser is 2,50·10 4 g mol –1 .
PEI reageert met aldehyden. Dit zijn koolstofverbindingen met een dubbel gebonden O-atoom aan het eerste koolstofatoom, zoals pentanal (figuur 4). Aldehyden ontstaan bijvoorbeeld bij het bakken van vis. De reactie tussen PEI en pentanal is in figuur 4 onvolledig weergegeven. figuur 4
Bij het bakken van vis ontstaan behalve aldehyden ook amines. Een van deze amines is butaan-1-amine. Amines kunnen aan katoenen kleding hechten, waardoor de geur van deze amines erin trekt. Door verdamping van de amines komt de geur weer vrij en gaat de katoenen kleding stinken. Katoen bestaat voor 90% uit cellulose-vezels (C H O ) . 6 10 5 n
Geef de structuurformule van butaan-1-amine.