Vraag 11Slimme kattenbakkorrels
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bedenk eerst welke stof de kleur van de korrels veroorzaakt en hoe die stof ontstaat.
- Kijk dan naar reactie 2 en welke stof daarin ontstaat uit H2O2.
- Volg daarna de keten terug naar reactie 1 en vraag je af wat er met glucose gebeurt.
- Zet de stappen in één redenering van kleur naar glucose, met de pijltjes van de reacties erbij.
Hier verliezen leerlingen punten
- Schrijf de volledige keten op, want een losse uitspraak over de kleur telt niet mee.
- Let op dat je zegt welke hoeveelheid je bedoelt, en niet alleen of iets sterk of zwak is.
- Noem bij reactie 1 en reactie 2 ook de stof die je van de ene naar de andere reactie volgt.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Een kattenbak wordt gevuld met korrels van een stof die kattenurine kan adsorberen, zoals silicagel. Silicagel bestaat uit een driedimensionaal netwerk van voornamelijk silicium- en zuurstofatomen. Op de uitwerkbijlage is een deel van een korrel silicagel vereenvoudigd weergegeven. Kattenurine bevat ammoniak. Deze stof heeft een onaangename geur. Silicagel bindt ammoniak, waardoor de ammoniakgeur wordt verminderd.
Je kunt de gezondheid van je kat in de gaten houden door analyse van zijn urine. Er zijn kattenbakkorrels op de markt waarin indicatoren zijn verwerkt. Je kunt deze korrels mengen met de normale kattenbakkorrels. De verkleuring van deze indicatorkorrels geeft dan aan of je met je kat naar de dierenarts moet. Een van de indicatoren die gebruikt zou kunnen worden, is de zuur-base-indicator broomthymolblauw (tabel 1). tabel 1 pH kleur zuur < 6,0 geel omslagtraject 6,0-7,6 groen basisch > 7,6 blauw Urine van gezonde katten heeft een pH tussen 6,3 en 6,6. Een afwijkende pH is een indicatie voor een nier- of blaasontsteking.
Eslem gebruikt broomthymolblauw om de urine van haar kat te controleren. De korrels kleuren groen.
Er zijn kattenbakkorrels op de markt die glucose in de urine van katten kunnen aantonen. Glucose in urine is een aanwijzing voor suikerziekte. Deze kattenbakkorrels bevatten een mengsel van kaliumjodide, zetmeel en twee enzymen. Aanwezige glucose kan enzymatisch worden omgezet tot gluconolacton volgens reactie 1. Reactie 1 is een redoxreactie. De halfreactie waarbij glucose wordt omgezet, is onvolledig weergegeven op de uitwerkbijlage.
Vervolgens katalyseert een ander enzym reactie 2 tussen het ontstane H O en jodide-ionen: 2 2 H O + 2 I – → 2 OH – + I (reactie 2) 2 2 2 Het jood ( I ) dat in reactie 2 ontstaat, geeft een kleur aan het zetmeel dat 2 in de korrels zit. Hoe meer jood is ontstaan, hoe donkerder de kleur. De kleur varieert van lichtgroen bij een kleine hoeveelheid jood tot zwart bij een grote hoeveelheid jood.
Leg uit dat een donkere kleur van de korrels duidt op een grote hoeveelheid glucose in de urine. Gebruik reacties 1 en 2.