Vraag 30Yoghurt

Yoghurt is een product dat wordt gemaakt van melk. De industriële productie van yoghurt verloopt in een aantal stappen. Bij de eerste stap wordt verse melk door centrifugeren gescheiden in drie stofstromen: vaste deeltjes, room en magere melk. Magere melk bevat voornamelijk suikers, eiwitten en wate
Yoghurt wordt gemaakt met een mengsel van magere melk en room. Op een zeker moment worden hieraan twee bacteriesoorten toegevoegd. Uit onderzoek blijkt dat deze twee bacteriesoorten elkaar stimuleren, waardoor het melkmengsel wordt omgezet tot yoghurt. Tijdens dit proces zetten de bacteriën lactose
Melk bevat een stof met de formule CH N O . De bacteriën bevatten een 4 2 enzym dat CH N O met water omzet tot ammoniak en koolstofdioxide, zie 4 2 reactie 2. CH N O (aq) + H O (l) → CO (aq) + 2 NH (aq) (reactie 2) 4 2 2 2 3 De H -atomen in CH N O zijn uitsluitend gebonden aan N -atomen. 4 2
Door reactie 1 daalt de pH van het melkmengsel. Als de pH te veel daalt, stoppen de enzymen in de bacteriën met de melkzuurproductie. De ontstane NH gaat de pH-daling enigszins tegen. 3
De bacteriën maken ook stoffen die invloed hebben op de smaak van yoghurt. Een van deze smaakstoffen is aceetaldehyde, C H O , dat 2 4 ontstaat door een reactie waarbij het aminozuur threonine wordt omgezet tot uitsluitend aceetaldehyde en één ander aminozuur.
Geef de naam van dit andere aminozuur. Gebruik Binas-tabel 67H1 of ScienceData-tabel 13.7c.

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Vergelijk eerst welke atomen er in threonine zitten met de atomen in aceetaldehyde.
  2. Bij deze omzetting gaan geen atomen verloren, dus het ontbrekende deel moet het andere aminozuur vormen.
  3. Zoek daarna in Binas-tabel 67H1 of ScienceData-tabel 13.7c het aminozuur met precies die samenstelling.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Noem alleen het aminozuur dat ontstaat, niet het aminozuur dat in de tekst als uitgangsstof staat.
  • Let op dat je één aminozuur noemt, want de vraag vraagt om één ander aminozuur.
  • Controleer de naam in de tabel, want een naam uit het hoofd kan net anders zijn dan de naam in Binas.
Massabehoud bij chemische reactiesStructuurformules van aminozurenOpzoeken van stoffen in Binas of ScienceData

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

Hulp nodig?
De vraag als tekst

Yoghurt is een product dat wordt gemaakt van melk. De industriële productie van yoghurt verloopt in een aantal stappen. Bij de eerste stap wordt verse melk door centrifugeren gescheiden in drie stofstromen: vaste deeltjes, room en magere melk. Magere melk bevat voornamelijk suikers, eiwitten en water. De room bestaat voor een groot deel uit vet en blijft daarom drijven op de magere melk. Een doorsnede van de centrifuge is in figuur 1 weergegeven. figuur 1 De centrifuge bevat een stapel schijven met gaten die zeer snel ronddraaien en zo melk scheiden in vaste deeltjes, room en magere melk. Deze drie stofstromen worden afzonderlijk afgetapt op de plekken die in figuur 1 zijn aangeduid met 1, 2 of 3.

Yoghurt wordt gemaakt met een mengsel van magere melk en room. Op een zeker moment worden hieraan twee bacteriesoorten toegevoegd. Uit onderzoek blijkt dat deze twee bacteriesoorten elkaar stimuleren, waardoor het melkmengsel wordt omgezet tot yoghurt. Tijdens dit proces zetten de bacteriën lactose ( C H O ) met water om tot melkzuur 12 22 11 ( C H O ). Zie reactie 1. De bacteriën gebruiken de energie die bij deze 3 6 3 omzetting vrijkomt. C H O (aq) + H O (l) → 4 C H O (aq) (reactie 1) 12 22 11 2 3 6 3 De vormingswarmte van C H O bedraagt –22,26·10 5 J mol –1 en die 12 22 11 van C H O bedraagt −7,00·10 5 J mol –1 . 3 6 3

Melk bevat een stof met de formule CH N O . De bacteriën bevatten een 4 2 enzym dat CH N O met water omzet tot ammoniak en koolstofdioxide, zie 4 2 reactie 2. CH N O (aq) + H O (l) → CO (aq) + 2 NH (aq) (reactie 2) 4 2 2 2 3 De H -atomen in CH N O zijn uitsluitend gebonden aan N -atomen. 4 2

Door reactie 1 daalt de pH van het melkmengsel. Als de pH te veel daalt, stoppen de enzymen in de bacteriën met de melkzuurproductie. De ontstane NH gaat de pH-daling enigszins tegen. 3

De bacteriën maken ook stoffen die invloed hebben op de smaak van yoghurt. Een van deze smaakstoffen is aceetaldehyde, C H O , dat 2 4 ontstaat door een reactie waarbij het aminozuur threonine wordt omgezet tot uitsluitend aceetaldehyde en één ander aminozuur.

Geef de naam van dit andere aminozuur. Gebruik Binas-tabel 67H1 of ScienceData-tabel 13.7c.

Scheikunde havo 2026 tijdvak 2, vraag 30: Yoghurt · Stip