Bindingen en eigenschappen: smelten, verdampen, stollen en condenseren
In deze les leer je welke bindingen verbreken of ontstaan bij faseovergangen op microniveau. Dat is een vaste vraag bij het eindtoets-onderwerp bindingen en eigenschappen.
Bij smelten, verdampen, stollen en condenseren verandert de toestand van een stof. De deeltjes blijven hetzelfde. Wat verandert is de binding tussen de deeltjes.
Twee soorten bindingen
Binnen een molecuul zitten atoombindingen. Die zijn sterk en blijven bij deze processen intact. Tussen moleculen werken veel zwakkere bindingen, zoals waterstofbruggen en vanderwaalsbindingen. Bij een molecuulstof gaat het bij deze processen alleen om die zwakke bindingen.
Smelten en verdampen
Bij smelten en verdampen worden bindingen verbroken. Bij smelten blijven de deeltjes nog dicht bij elkaar, maar ze kunnen verschuiven. Bij verdampen komen de moleculen helemaal los van elkaar. Daarvoor moeten de bindingen dus volledig verbroken worden.
Condenseren en stollen
Bij condenseren en stollen gebeurt het omgekeerde. De deeltjes komen dichter bij elkaar en er ontstaan bindingen. Bij een metaal ontstaan metaalbindingen tussen de atomen. Bij een molecuulstof ontstaan intermoleculaire bindingen.
Bij metalen verbreek of vorm je dus metaalbindingen, geen atoombindingen. Bij ionstoffen gaat het om ionbindingen. Kijk bij elke vraag eerst naar het soort stof.
Onthoud
Bij faseovergangen verbreek of vorm je bindingen tussen deeltjes, niet binnen moleculen.
Atoombindingen in een molecuul blijven bij smelten, verdampen, stollen en condenseren intact.
Bij molecuulstoffen gaat het om waterstofbruggen en vanderwaalsbindingen tussen moleculen.
Bij metalen gaat het om metaalbindingen en bij zouten om ionbindingen.
Smelten en verdampen verbreken bindingen, condenseren en stollen vormen bindingen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Beschrijf op microniveau wat er gebeurt bij het vloeibaar worden van ammoniakgas.
- 1
In het gas liggen de ammoniakmoleculen ver uit elkaar en bewegen ze vrij.
Veelgemaakte fouten
Bij verdampen van water blijven de atoombindingen in de moleculen intact, je verbreekt alleen de bindingen tussen de moleculen.
Beschrijf het alleen met deeltjes, bindingen en posities, niet met warmte of temperatuur, want dat is macroniveau.
Bij metalen verbreek je bij smelten geen atoombindingen maar metaalbindingen, en bij stollen vorm je metaalbindingen.
Snel checken
Bij het smelten van ijs gebeurt op microniveau het volgende.
Bij het stollen van vloeibaar zink op microniveau gebeurt het volgende.