Vraag 32Textielverfrisser
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bij deze vraag gaat het om wat er tussen de moleculen zit als de amine aan de vezel gebonden is.
- Kijk in de structuur van butaan-1-amine welke groepen er aan het molecuul zitten.
- Zoek in Binas-tabel 67F3 of ScienceData-tabel 13.1d welke bindingen tussen deze groepen en de cellulose passen.
- Noem de twee bindingstypen met hun naam uit de tabel.
Hier verliezen leerlingen punten
- Schrijf de naam van het bindingstype op zoals in de tabel staat, niet alleen het woord binding.
- Let erop dat je twee verschillende bindingstypen noemt, niet hetzelfde type twee keer.
- Denk niet alleen aan de amine, maar ook aan de plek waar de amine aan de cellulose vastzit.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Onaangename luchtjes in huis tegengaan, kan op verschillende manieren. De eenvoudigste manier is met een geurstof in een oplosmiddel, waarbij de geurstof de onaangename geuren verhult. Een voorbeeld van zo’n geurstof is de ester van ethaanzuur en octaan-1-ol. De structuurformule van octaan-1-ol is gegeven in figuur 1. figuur 1
Onaangename geurstoffen, zoals sigarettenrook, kunnen adsorberen aan poreuze materialen zoals stoffen banken, kussens en gordijnen. Doordat de geurstoffen langzaam aan het oppervlak verdampen, kan het stoffen materiaal lang onaangenaam ruiken. Om dit tegen te gaan, kan een textielverfrisser worden gebruikt. Een van de stoffen die in textielverfrissers wordt toegepast, is cyclodextrine (figuur 2). figuur 2 Cyclodextrine ( C H O ) wordt met behulp van enzymen gemaakt uit 42 70 35 amylose.
Textielverfrisser bevat cyclodextrine die in water is opgelost. Als een opgelost cyclodextrine-molecuul in contact komt met een geurstofmolecuul, dan vouwt het cyclodextrine-molecuul zich als een koker. De binnenzijde van deze koker kan een geurstofmolecuul binden. Zie figuur 3. De gebonden geurstof kan vervolgens samen met cyclodextrine van de behandelde stof worden afgeborsteld. figuur 3 Het gebonden geurstofmolecuul is hydrofoob.
Behalve cyclodextrine bevat een textielverfrisser ook de stof PEI, een wateroplosbaar polymeer. De gemiddelde molaire massa van PEI in textielverfrisser is 2,50·10 4 g mol –1 .
PEI reageert met aldehyden. Dit zijn koolstofverbindingen met een dubbel gebonden O-atoom aan het eerste koolstofatoom, zoals pentanal (figuur 4). Aldehyden ontstaan bijvoorbeeld bij het bakken van vis. De reactie tussen PEI en pentanal is in figuur 4 onvolledig weergegeven. figuur 4
Bij het bakken van vis ontstaan behalve aldehyden ook amines. Een van deze amines is butaan-1-amine. Amines kunnen aan katoenen kleding hechten, waardoor de geur van deze amines erin trekt. Door verdamping van de amines komt de geur weer vrij en gaat de katoenen kleding stinken. Katoen bestaat voor 90% uit cellulose-vezels (C H O ) . 6 10 5 n
Geef aan welke twee bindingstypen verbroken worden bij de verdamping van butaan-1-amine dat gebonden is aan cellulose-vezels. Gebruik Binas-tabel 67F3 of ScienceData-tabel 13.1d.