Bindingen, structuren en eigenschappen
In dit onderwerp leer je een eigenschap van een stof verklaren met de deeltjes en bindingen in die stof. Dat komt terug bij corrosie, geleiding, UV-gevoeligheid en polymeren.
De bouw van een stof bepaalt hoe die stof zich gedraagt. Je kijkt dan naar de deeltjes, de bindingen en de structuur.
Corrosie. Metalen corroderen wanneer zuurstof of een zuur bij het metaal kan komen. Hoe edeler een metaal is, hoe minder snel het reageert. Een beschermende laag, zoals chroomoxide, houdt zuurstof tegen zolang de deeltjes dicht op elkaar zitten.
Geleiding. Stroom loopt door beweeglijke ladingdragers. In een metaal zijn dat elektronen. In een zoutoplossing zijn dat ionen. Zolang ze kunnen bewegen, geleiden ze stroom.
Roosters. In een metaalrooster liggen positieve ionen in een zee van elektronen. Daardoor geleidt een metaal goed en kan het vervormen.
UV-gevoeligheid. Een C=C binding kan reageren onder invloed van UV-licht. Daardoor kan een kunststof na verloop van tijd veranderen.
Polymeren. Een polymeer bestaat uit lange ketens. Crosslinks koppelen die ketens aan elkaar. Veel crosslinks maken een stof hard en weinig vervormbaar. Weekmakers zitten tussen de ketens en maken een polymeer buigzamer.
Een thermoplast bestaat uit losse ketens met weinig crosslinks. Bij verwarming worden ze zacht, en je kunt ze opnieuw vormen. Een thermoharder heeft veel crosslinks. Bij verwarming verandert hij niet meer in vorm.
Onthoud
Corrosie tegengaan lukt met een laag die zuurstof uit de buurt houdt.
Metalen geleiden stroom met elektronen, zoutoplossingen met ionen.
In een C=C binding kan UV-licht een reactie veroorzaken.
Veel crosslinks maken een polymeer hard, weinig crosslinks maken het buigzaam.
Thermoplasten worden bij verwarming zacht, thermoharders niet.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je met deeltjes op microniveau uitleggen waarom chroomoxide het chroom tegen corrosie beschermt.
- 1
Corrosie van chroom begint wanneer zuurstof bij het chroom kan komen.
Veelgemaakte fouten
Schrijf niet dat een beschermende laag het metaal edeler maakt, maar dat de laag zuurstof buiten houdt.
Noem bij een zoutoplossing ionen als ladingdragers, en niet elektronen, want die bewegen door de oplossing.
Schrijf niet dat crosslinks de ketens losser maken, maar dat ze de ketens juist aan elkaar koppelen.
Snel checken
Een koperdraad en een zoutoplossing geleiden beide stroom. Welk verschil in ladingdragers is juist?
Een thermoplast wordt bij verwarming zacht. Welke bouw verklaart dit het best?