De kandidaat kan de totale vergelijking van de reactie afleiden uit gegeven halfreacties.

Sinds 2018 10× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Totale reactievergelijking uit halfreacties

Bij een totale reactie tel je twee halfreacties op tot één vergelijking. Met die vergelijking zie je welke deeltjes overblijven en welke verhouding er reageert.

Een halfreactie beschrijft wat er bij één elektrode gebeurt. Een totale reactievergelijking krijg je door de halfreacties op te tellen. Het aantal elektronen moet daarbij links en rechts gelijk zijn.

Zo werk je dat stap voor stap uit.

  • Zorg dat beide halfreacties evenveel elektronen bevatten. Vermenigvuldig ze zo nodig met een factor.
  • Tel de halfreacties op, links bij links en rechts bij rechts.
  • Streep deeltjes weg die aan beide kanten van de pijl staan. Dat zijn vaak elektronen.
  • Controleer het aantal atomen en de totale lading links en rechts.

In de waterstofbromide-flowbatterij reageren de deeltjes altijd in een vaste verhouding. Per drie Br⁻-ionen worden twee H⁺-ionen omgezet. Omdat de oplossing evenveel H⁺-ionen als Br⁻-ionen bevat, blijft er dus steeds een H⁺-ion over per drie Br⁻-ionen.

Onthoud

  • Een totale vergelijking ontstaat door twee halfreacties op te tellen.

  • Het aantal elektronen moet eerst gelijk zijn, anders heffen ze elkaar niet op.

  • Deeltjes die links en rechts van de pijl staan, streep je weg.

  • De verhouding in de totale vergelijking laat zien welke deeltjes overblijven.

  • Controleer altijd de atomen en de lading aan beide kanten.

Voorbeeld uit een echt examen

ex2

Gevraagd is de totale vergelijking voor het opladen van de HBFB. Daarmee moet je ook laten zien dat er H⁺-ionen overblijven.

  1. 1

    De HBr-halfcel geeft per drie Br⁻-ionen twee elektronen af.

Veelgemaakte fouten

  • Halfreacties optellen zonder eerst het aantal elektronen gelijk te maken geeft een fout resultaat. Vermenigvuldig eerst beide halfreacties met een geschikte factor.

  • Elektronen die aan beide kanten staan blijven vaak in de vergelijking staan. Streep ze weg zodat alleen de echte reactie overblijft.

  • De lading wordt vaak vergeten bij de controle. Tel de lading links en rechts na, want die moet gelijk zijn.

Snel checken

Gegeven zijn de halfreacties 2 Al → 2 Al³⁺ + 6 e⁻ en 3 Cu²⁺ + 6 e⁻ → 3 Cu. Welke vergelijking is de totale reactie?

Gegeven zijn de halfreacties Zn → Zn²⁺ + 2 e⁻ en Ag⁺ + e⁻ → Ag. Welke vergelijking is de totale reactie?