Milieueisen: gevaren, grenzen en keuzes bij een risico-inventarisatie
Bij een risico-inventarisatie kijk je welke gevaren een stof of proces heeft en welke maatregelen daarbij passen. Dit onderwerp komt terug in bijna elke vraag over veilig werken met chemicaliën.
Bij een risico-inventarisatie kijk je welke gevaren een stof of proces heeft. Daarna kies je maatregelen die bij die gevaren passen. Chemici gebruiken hiervoor een vaste set begrippen en systemen.
Met het GHS-systeem worden stoffen wereldwijd op dezelfde manier ingedeeld. Gevaarsymbolen op de verpakking laten zien om welk soort gevaar het gaat. Bij elk symbool horen H-zinnen, die het gevaar beschrijven, en P-zinnen, die zeggen wat je moet doen om het gevaar te beperken.
Voor giftigheid gebruik je getallen. De LD-50 is de dosis waarbij de helft van een groep proefdieren sterft. Hoe lager dit getal, hoe giftiger de stof. De ADI-waarde geeft aan hoeveel van een stof je dagelijks, levenslang, per kilogram lichaamsgewicht mag innemen zonder gezondheidsschade.
Een grenswaarde is een wettelijk maximum voor een stof in bijvoorbeeld lucht, water of voedsel. Wordt de grenswaarde overschreden, dan zijn extra maatregelen nodig. Zo kies je de maatregelen op basis van het gevaar en de getallen.
Onthoud
Een H-zin beschrijft het gevaar en een P-zin beschrijft de voorzorgsmaatregel.
Gevaarsymbolen en het GHS-systeem geven in één oogopslag het soort gevaar aan.
Een lage LD-50 betekent een giftigere stof.
De ADI-waarde gaat over dagelijkse, levenslange inname per kilogram lichaamsgewicht.
Een grenswaarde is een wettelijk maximum voor een stof in lucht, water of voedsel.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij chloor horen de H-zinnen H318 en H319. Welke twee P-zinnen beschrijven twee verschillende voorzorgsmaatregelen?
- 1
H318 en H319 gaan beide over schade aan de ogen.
Veelgemaakte fouten
Een H-zin beschrijft het gevaar en een P-zin de maatregel, dus lees ze niet door elkaar.
De LD-50 is geen veilige dosis maar een maat voor giftigheid, waarbij een lage waarde gevaarlijker is.
De ADI-waarde en de grenswaarde zijn verschillende begrippen, dus gebruik de ADI voor dagelijkse levenslange inname en de grenswaarde voor een wettelijk maximum in lucht, water of voedsel.
Snel checken
Wat geeft de LD-50 van een stof aan?
Een stof heeft een ADI-waarde van 0,02 mg per kilogram lichaamsgewicht. Wat betekent dat?