Vraag 2TCP en het aerotoxisch syndroom

Het aerotoxisch syndroom is een aandoening die in verband wordt gebracht met regelmatig vliegen. Een van de mogelijke oorzaken van deze aandoening is verontreiniging van de lucht in het vliegtuig door minimale hoeveelheden tri-cresylfosfaat (TCP). TCP wordt toegevoegd aan de smeerolie van straalmoto
Het fosforatoom in TCP heeft een 4-omringing. De ruimtelijke verdeling van de atoombindingen rondom het fosforatoom is vergelijkbaar met die rondom een koolstofatoom met 4-omringing.
Leg uit welke vorm van stereo-isomerie kan optreden bij TCP.

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bekijk eerst welke groepen er aan het fosforatoom in TCP zijn gebonden.
  2. Denk na over wat de drie cresol-isomeren met de ruimtelijke bouw rond het fosforatoom doen.
  3. Leg daarna met de vieromringing uit of het molecuul van zijn spiegelbeeld te onderscheiden is.
  4. Schrijf op welk soort isomerie dit is en waarom, in één of twee zinnen.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf het type isomerie precies op, want een algemeen woord als isomerie levert geen punt op.
  • Leg je redenering uit en laat zien waarom de groepen rond het fosforatoom verschillend zijn.
  • Denk niet alleen aan de structuurformule op papier, maar ook aan de driedimensionale bouw van TCP.
stereo-isomerievieromringing en ruimtelijke bouw van moleculenonderscheid tussen structuurisomerie en stereo-isomerie

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

Hulp nodig?
De vraag als tekst

Het aerotoxisch syndroom is een aandoening die in verband wordt gebracht met regelmatig vliegen. Een van de mogelijke oorzaken van deze aandoening is verontreiniging van de lucht in het vliegtuig door minimale hoeveelheden tri-cresylfosfaat (TCP). TCP wordt toegevoegd aan de smeerolie van straalmotoren en kan via kleine lekkages in de lucht van het vliegtuig terechtkomen. In figuur 1 is de reactievergelijking gegeven van de vorming van TCP uit onder andere cresol. figuur 1 De reactie in figuur 1 is slechts een voorbeeld. Het gebruikte cresol is namelijk een mengsel van drie structuurisomeren met dezelfde naam van de hoofdketen.

Het fosforatoom in TCP heeft een 4-omringing. De ruimtelijke verdeling van de atoombindingen rondom het fosforatoom is vergelijkbaar met die rondom een koolstofatoom met 4-omringing.

Leg uit welke vorm van stereo-isomerie kan optreden bij TCP.

Scheikunde vwo 2024 tijdvak 2, vraag 2: TCP en het aerotoxisch syndroom · Stip