Verhoudingsformules van zouten
Een zout bestaat uit ionen die samen neutraal zijn. Met de ionen en hun ladingen kun je de verhoudingsformule opstellen en omgekeerd de naam lezen, wat in het centraal examen vaak terugkomt.
Een zout bestaat uit positieve en negatieve ionen. De totale positieve lading is even groot als de totale negatieve lading. Daardoor zitten de ionen altijd in een vaste verhouding.
Bij het opstellen van een verhoudingsformule werk je in een paar stappen. Eerst zoek je de ionen en hun ladingen op. Daarna zet je de ionen in de gegeven verhouding. Dan reken je de totale lading uit. Ontbreekt er lading, dan voeg je het ion toe dat dat tekort oplost.
De ladingen zijn belangrijk. Let op de volgende ionen:
- cadmium is Cd²⁺
- sulfaat is SO₄²⁻
- ammonium is NH₄⁺
Bij de naam van een zout lees je eerst het positieve ion en daarna het negatieve ion. Telwoorden gebruik je niet in de naam. De aantallen haal je uit de ladingen, niet uit de naam.
Bij een zout met meer dan twee soorten ionen moet je elk ion meenemen. Geen enkel ion mag ontbreken in de formule.
Onthoud
De totale positieve lading is gelijk aan de totale negatieve lading.
Ken de lading van elk ion, dan volgt de verhouding vanzelf.
Het positieve ion staat in de naam vóór het negatieve ion.
Ontbreekt er lading, dan voeg je een extra ion toe.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Gevraagd is een mogelijke verhoudingsformule van het zout met cadmiumionen en sulfaationen in de verhouding 2 : 3 en één extra ionsoort. Uit de tekst volgt dat dit ammonium is.
- 1
Cd²⁺ en SO₄²⁻ zitten in de verhouding 2 : 3, dus het basisdeel is Cd₂(SO₄)₃.
Veelgemaakte fouten
Schrijf de lading van de ionen op voordat je de verhouding invult, want dan zie je meteen of het zout klopt.
Gebruik de haakjes om een samengesteld ion heen als je er meer van nodig hebt, zoals (SO₄)₃ of (NH₄)₂.
Haal de aantallen niet uit de naam, maar bereken ze uit de totale lading van de ionen.
Snel checken
Welke verhoudingsformule hoort bij een zout met Al³⁺-ionen en SO₄²⁻-ionen?
Welke verhoudingsformule hoort bij ammoniumfosfaat, met NH₄⁺-ionen en PO₄³⁻-ionen?