Scheiding en analyse: chromatogrammen interpreteren
Met een chromatogram zie je welke stoffen in een mengsel zitten en hoeveel ervan. Op het examen vraag je je vaak om met piekoppervlakken te rekenen.
Een chromatogram laat zien welke stoffen in een mengsel zitten. Elke piek hoort bij één stof. De plaats van de piek vertelt je welke stof het is.
Het piekoppervlak is evenredig met de hoeveelheid van de stof in het ingespoten monster. Hoe groter de piek, hoe meer van die stof er zit. Zo reken je met piekoppervlakken in plaats van met concentraties.
Let op de detector. Die reageert niet voor elke stof even sterk. Daarom maak je eerst een chromatogram van een standaardoplossing met een bekende verhouding. Je vergelijkt dan de signaalverhouding in het monster met die in de standaard.
Zo werk je in drie stappen. Bereken eerst de signaalverhouding in de standaard en in het monster. Deel daarna de verhouding van het monster door die van de standaard. Vergelijk ten slotte de molverhouding met de grenzen uit de opgave.
Bij kwantitatieve vragen moet het injectievolume gelijk zijn. Anders kun je de piekoppervlakken niet met elkaar vergelijken.
Onthoud
Elke piek hoort bij één stof, en de plaats van de piek laat zien welke stof het is.
Het piekoppervlak is evenredig met de hoeveelheid van de stof in het monster.
Omdat de detector niet voor elke stof even gevoelig is, vergelijk je met een standaardoplossing.
Bereken eerst de signaalverhouding in standaard en monster, daarna pas de molverhouding.
Vergelijk de molverhouding met de gegeven grenzen om tot een conclusie te komen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bepaal de molverhouding HMF : FF in het monster met behulp van figuur 2. Geef daarna aan of het monster van een straight whiskey kan zijn.
- 1
Bij de standaardoplossing is de signaalverhouding HMF : FF gelijk aan 106 / 137 = 0,774.
Veelgemaakte fouten
Je leest de molverhouding direct af uit de signaalverhouding van het monster. Corrigeer eerst met de standaardoplossing, want de detector is niet even gevoelig voor elke stof.
Je gebruikt de hoogte van een piek in plaats van het oppervlak. Reken met het piekoppervlak, want dat is de maat voor de hoeveelheid.
Je deelt de verhoudingen in de verkeerde volgorde. Deel de verhouding van het monster door die van de standaardoplossing.
Snel checken
Wat geeft het piekoppervlak van een stof in een chromatogram aan?
In het monster is het piekoppervlak van stof P 150. In de standaardoplossing is het 200. Het injectievolume en de detectorgevoeligheid zijn gelijk. Hoeveel keer zoveel stof P zit in het monster dan in de standaardoplossing?