Halfreacties afleiden met een redoxkoppel
Bij een redoxreactie verlopen altijd twee halfreacties. Met het redoxkoppel stel je de vergelijking van zo'n halfreactie op, en dat komt bij bijna elke redoxvraag terug.
Een halfreactie laat zien wat er aan één kant van een redoxreactie gebeurt. Je begint altijd met het redoxkoppel. Dat bestaat uit de gereduceerde vorm en de geoxideerde vorm van dezelfde stof.
De gereduceerde vorm zet je links van de pijl. De geoxideerde vorm komt rechts. Daarna balanceer je in een vaste volgorde. Eerst de atomen die geen O of H zijn. Dan de O-atomen met H₂O. Dan de H-atomen met H⁺. Tot slot de lading met elektronen.
Bij een oxidatie staan de elektronen rechts van de pijl. Bij een reductie staan ze links. Dan klopt de lading aan beide kanten.
- Tel de ladingen links en rechts apart op.
- Controleer per soort atoom of het aantal gelijk is.
- In een zure oplossing gebruik je H⁺, niet OH⁻.
Onthoud
Een halfreactie hoort bij één redoxkoppel: de gereduceerde en de geoxideerde vorm.
Bij oxidatie staan de elektronen rechts van de pijl, bij reductie links.
Balanceer eerst de atomen, dan O met H₂O, dan H met H⁺, en tot slot de lading met e⁻.
Aan het eind moeten zowel de atomen als de lading links en rechts gelijk zijn.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Glycerol wordt in deze reactie omgezet tot DHA. Gevraagd is de halfreactie van die omzetting, met H⁺ en e⁻ als deeltjes.
- 1
Glycerol is C₃H₈O₃ en DHA is C₃H₆O₃. Die zet je links en rechts van de pijl.
Veelgemaakte fouten
Elektronen aan de verkeerde kant van de pijl zetten. Bij oxidatie staan ze rechts, bij reductie links.
Alleen de atomen tellen en de lading vergeten. Tel de lading links en rechts altijd apart op.
In een zure oplossing met OH⁻ balanceren. Gebruik H⁺ en H₂O, dan klopt de halfreactie voor dit milieu.
Snel checken
Welke halfreactie hoort bij het redoxkoppel MnO₄⁻/Mn²⁺ in een zure oplossing?
Welke halfreactie hoort bij de oxidatie van Br⁻ tot Br₂?