Vraag 20Waterdiepte meten

Waterdiepte werd vroeger vanaf een schip figuur 1 gemeten met behulp van een lang touw met een stuk lood aan het uiteinde. Het lood werd aan het touw het water ingelaten. Lood is zwaar, dus het zinkt. Wanneer het lood de bodem raakte, werd het touw uit het water gehaald. Daarna werd het deel gemeten dat onder water was geweest. Dit deed de schipper door telkens een deel van het touw tussen uitgestrekte handen te pakken. Zie figuur 1. Het aantal keer dat dat kon, was de diepte in vadem . Deze oude lengtemaat geeft dus de spanwijdte aan van de armen van een volwassen man. Omdat het een onnauwkeurige manier van meten is, is deze lengte later precies vastgelegd: 1 vadem is gelijk aan 6 voet. Een voet is even lang als 12 inch en een inch is 25,4 mm. Noemen we de waterdiepte in meter M en de waterdiepte in vadem V , dan kunnen we V omrekenen naar M .

Tegenwoordig meet men waterdiepte met figuur 2 een echolood . Dit apparaat bestaat uit een zender en een ontvanger die onder het wateroppervlak bevestigd zijn aan een boot. Het echolood zendt een geluidsgolf naar de bodem en even later wordt de door de bodem teruggekaatste geluidsgolf, de echo, weer door het echolood ontvangen. Er geldt: D = h + 750 t Hierin is: − D de waterdiepte in meter, dus de afstand tussen het wateroppervlak en de bodem; − t de echotijd tussen het zenden van de geluidsgolf en het ontvangen van de echo in seconden; − h de afstand tussen de onderkant van het echolood en het wateroppervlak in meter. Zie figuur 2.

De snelheid waarmee geluid zich verplaatst in water kun je uit de formule afleiden. Yvonne zegt: “Die snelheid is de helft van 750, dus 375 meter per seconde.” Josje zegt: “Die snelheid is het dubbele van 750, dus 1500 meter per seconde.” Eén van beiden heeft gelijk.

Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.

Wie heeft gelijk? Leg je antwoord uit met behulp van de formule.