Vraag 11Grut van grutto’s
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Zet de bewering van het onderzoeksinstituut om naar een groeifactor per jaar, met de halveringstijd als uitgangspunt.
- Bedenk hoe je een afname van twee derde omzet naar een factor voor één gehele periode.
- Reken daarna de groeifactor per jaar uit voor Vogelbescherming Nederland, met de periode die in de vraag staat.
- Vergelijk de twee jaarlijkse factoren en bedenk wat een grotere factor betekent voor het aantal grutto's in 2019.
Hier verliezen leerlingen punten
- Controleer goed hoeveel jaar er tussen de twee jaartallen uit de tekst zit, want een verkeerde tijdsduur geeft een verkeerde factor.
- Schrijf bij een exponentiële verandering de factor per jaar op, niet de factor per periode, en laat je berekening zien.
- Zet de uitkomsten van beide berekeningen naast elkaar en trek daar een conclusie uit, met een zin over het aantal grutto's in 2019.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
De grutto is een weidevogel. Het vrouwtje maakt een nestkuil in het gras en legt daarin haar eieren. Daarna broeden het mannetje en het vrouwtje om beurten. De eieren komen na ongeveer 24 dagen uit. Als de grutto’s tijdens het broeden lastiggevallen worden door andere dieren, bijvoorbeeld een vos of een roofvogel, dan verlaat het broedpaar het nest. Dagelijks gaat hierdoor ongeveer 2% van de nesten verloren.
24 dagen na het uitkomen van het ei is een kuiken vliegvlug . Dit betekent dat de donsveren hebben plaatsgemaakt voor echte veren en dat het kuiken kan vliegen. Voor het gewicht van kuikens die opgroeien, geldt in de periode vanaf het uitkomen van het ei tot het moment dat het kuiken vliegvlug is, bij benadering: 273 G = (formule 1) 1,08 + 12,5 · 0,8 d Hierin is d het aantal hele dagen na de dag dat het ei uitkwam en G het gewicht van het kuiken in grammen.
We kijken nu naar de gewichtstoename per dag van de kuikens. Er geldt bij benadering: T = 3000 − 0,6 G 2 + 152,9 G (formule 2) Hierin is G het gewicht van het kuiken in grammen en T de gewichtstoename per dag in milligrammen.
In grasland vinden de grutto’s veel prooien, zoals insecten. Naarmate de grutto’s ouder worden, kunnen ze steeds grotere prooien vangen. De grootte van een prooi wordt gegeven in milligram droge stof. Voor de maximale grootte van een prooi die grutto’s kunnen eten, geldt de formule: 2,15 P = 1,309 + (formule 3) d − 14,69 1 + 0,74 Hierin is P de maximale grootte van de prooi in milligram droge stof en d het aantal hele dagen na de dag dat het ei uitkwam. De maximale grootte van de prooi die een grutto kan eten, nadert op den duur naar een bepaalde waarde.
In vochtig grasland leven meer insecten en andere prooien voor grutto’s dan in droog grasland. Er is onderzoek gedaan naar de grondwaterstand in graslanden met een afnemend aantal grutto’s en naar de grondwaterstand in graslanden met een stabiel aantal grutto’s. De grondwaterstand is de hoogte van het grondwater ten opzichte van het grasoppervlak. De resultaten zijn in onderstaande boxplots verwerkt. figuur grondwaterstand in graslanden met een afnemend en met een stabiel aantal grutto’s Iemand trekt op basis van dit onderzoek twee conclusies: I Er is volgens de vuistregels op het formuleblad een groot verschil tussen de grondwaterstand in graslanden met een afnemend aantal grutto’s en de grondwaterstand in graslanden met een stabiel aantal grutto’s. II De grondwaterstand in graslanden met een afnemend aantal grutto’s is normaal verdeeld.
Het gaat niet zo goed met de grutto. Sinds 1990 daalt het aantal grutto’s exponentieel. Twee instanties deden een uitspraak over deze daling: − Een onderzoeksinstituut gaf aan dat in de periode 1990-2019 het aantal grutto’s elke 13 jaar halveerde. − Vogelbescherming Nederland gaf aan dat het aantal grutto’s met twee derde was afgenomen in de periode 1990-2019.
Onderzoek welke uitspraak leidt tot het hoogste aantal grutto’s in 2019: die van het onderzoeksinstituut of die van Vogelbescherming Nederland.