Biologie havo 2018 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op maandag 28 mei 2018.
- vragen
- 46
- punten
- 79
- N-term
- 0,9
Opgave 1Rifbollen
- 1Leg uit waardoor de groei van wieren op de rifbollen afneemt als deze dieper geplaatst worden.Stofwisseling van de cel2p
- 2Welke letter geeft de nitraatconcentratie van het water in het Grevelingenmeer aan?Regulatie van ecosystemen1p
- 3Leg uit dat door toename van de hoeveelheid organische stoffen de groei van algen kan toenemen.Regulatie van ecosystemen2p
- 4Welke van de in tabel 1 genoemde diersoorten is of welke zijn onderdeel van laag C1 uit de piramide van afbeelding 4?Regulatie van ecosystemen2p
- 5Welke uitspraak is of welke uitspraken zijn juist? A geen van beide B alleen 1 C alleen 2 D beideRegulatie van ecosystemenmeerkeuze2p
Opgave 2Longinfecties bij CF-patiënten
- 6Noteer de nummers 1, 2, 3 en 4 onder elkaar op je antwoordblad en geef achter elk nummer aan of de bijbehorende manier behoort tot de aspecifieke afweer of t…Afweer van het organisme2p
- 7Welke twee ouderdieren zijn voor het onderzoek met elkaar gekruist om onder andere homozygote biggen zonder CF én biggen met CF te verkrijgen? zeug (vrouweli…Erfelijke eigenschapmeerkeuze2p
- 8Welk diagram in afbeelding 1 geeft het resultaat weer dat de hypothese van Haagsman ondersteunt? A diagram P B diagram Q C diagram R D diagram SAfweer van het organismemeerkeuze2p
- 9Verklaar waardoor lysozymen niet goed werken in de zure slijmlaag bij CF-patiënten.Stofwisseling van de cel1p
- 10Licht aan de hand van een mogelijk verschil tussen mensen en varkens toe waarom het nodig is het middel ook op mensen te testen.Afweer van het organisme1p
- 11Noteer de namen van vier delen van de luchtwegen waar de NaHCO -deeltjes uit de inhalator doorheen gaan voordat ze de 3 longblaasjes bereiken.Stofwisseling van het organisme1p
- 12Welke bloedbestanddelen bevatten het DNA dat na de hielprik wordt geanalyseerd? A alleen de bloedplaatjes B alleen de rode bloedcellen C alleen de witte bloe…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 13Licht toe dat er bij deze behandeling met NaHCO geen sprake is van 3 genezing van CF.Erfelijke eigenschap1p
Opgave 3fMRI-onderzoek is niet altijd te reproduceren
- 14Welk gedeelte van de hersenen is beschadigd bij de patiënten met problemen met geheugen, herkenning van personen en sociale aanpassing? A de grote hersenen B…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 15Noteer de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar op je antwoordblad en geef achter elk nummer aan of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.Stofwisseling van het organisme2p
- 16Hoe gedetailleerd is de informatie die met de resolutie van 2 millimeter met fMRI kan worden geanalyseerd? A Er kan bepaald worden welke groep zenuwcellen ac…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 17In welk type zenuwcellen was bij de proefpersonen in ieder geval impulsgeleiding opgetreden waardoor de spreker werd herkend? A alleen in motorische zenuwcel…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 18Heeft tekortkoming 1 te maken met het bepalen van de betrouwbaarheid of van de validiteit van het onderzoek? En tekortkoming 2? tekortkoming 1 tekortkoming 2…meerkeuze2p
Opgave 4Bananen bedreigd!
- 19Leg uit dat het gebruik van één bananenkloon een plantage extra kwetsbaar maakt voor schimmelziekten.Selectie2p
- 20Welke vaten in de bananenplant zijn verstopt door schimmeldraden waardoor deze verwelking optreedt?Stofwisseling van het organisme1p
- 21Geef een tweede argument dat deze stelling ondersteunt.Interactie in ecosystemen1p
- 22Leg uit hoe na langdurig gebruik van propiconazool op de plantages, een populatie van Mycosphaerella fijiensis ontstaat die resistent is tegen dit fungicide.Soortvorming3p
- 23Verklaar waarom het bij gekweekte bananen niet mogelijk is resistentie te verkrijgen door kruisingen (klassieke veredeling).Selectie1p
Opgave 5Meeroken?
- 24Welke spieren trekken bij een astma-aanval samen waardoor het in- en uitademen van lucht wordt belemmerd? A alleen de kringspieren rondom de luchtwegen B all…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 25Wanneer wordt een stof mutageen genoemd? A als de stof de celdeling kan versnellen B als de stof de werking van antistoffen in ons lichaam kan veranderen C a…Selectiemeerkeuze2p
- 26Bij welke manier van opname kan een nicotinemolecuul het snelst via het bloed in de hersenen terechtkomen? Hoeveel keer gaat het nicotinemolecuul hierbij doo…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 27− Welk hormoon is dit? − Verklaar hoe dit hormoon bijdraagt aan een hogere bloeddruk.Zelfregulatie van het organisme2p
- 28Door welk van deze processen komt cotinine in de urine terecht? A door proces 1 B door proces 2 C door proces 3 D door proces 4Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
Opgave 6Zetmeeldieet maakte van de wolf een hond
- 29Welke factor is dit? A concurrentie B isolatie C predatie D tolerantieSoortvormingmeerkeuze2p
- 30Noteer de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar op je antwoordblad en geef achter elk nummer aan of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.Soortvorming2p
- 31Door welke van deze drie resultaten wordt mede verklaard dat honden beter zetmeel verteren dan wolven? A alleen door 1 en 2 B alleen door 1 en 3 C alleen doo…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 32Welke stof wordt gevormd bij het aflezen van een gen, zoals bij resultaat 2? A DNA B eiwit C RNAZelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 33Leg uit of na een zetmeelrijke maaltijd de concentratie van insuline in het bloed sneller zal stijgen bij een hond of sneller zal stijgen bij een wolf.Zelfregulatie van het organisme2p
- 34Hoe wordt zo’n onafhankelijk ontwikkelde aanpassing genoemd? A analogie B genetic drift C homologie D variatieSoortvormingmeerkeuze2p
Opgave 7Poeptransplantatie
- 35Verklaar hoe door aantasting van het darmepitheel diarree kan ontstaan.Stofwisseling van het organisme1p
- 36Leg uit waardoor antibioticagebruik clostridiumziekte kan veroorzaken.Regulatie van ecosystemen2p
- 37Welk risico wordt vergroot bij veelvuldig gebruik van antibiotica?Selectie1p
- 38Waar in het spijsverteringskanaal zal zich het uiteinde van het slangetje bevinden wanneer wordt gestart met de toediening? A in de slokdarm B in de twaalfvi…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 39Beschrijf een mogelijk resultaat waaruit duidelijk werd dat de poep-transplantatie beter werkte dan de standaardbehandeling met antibiotica.Afweer van het organisme1p
- 40Welke waarden moeten de factoren pH en zuurstofgehalte hebben om aan deze voorwaarde te voldoen? pH zuurstofgehalte A 2 - 3,5 laag B 2 - 3,5 hoog C 6 - 7,5 l…Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
Opgave 8Actieplan SOS vuursalamander
- 41− Teken een voedselketen waarvan de larven van de vuursalamander deel uitmaken, bestaande uit vier organismen uit het voedselweb. − Geef met de pijlen de ric…Interactie in ecosystemen2p
- 42Welk gegeven blijkt uit de grafiek waardoor in 2010 alarm werd geslagen? A De daling van het aantal vuursalamanders was in 2010 het grootst. B Het aantal vuu…Regulatie van ecosystemenmeerkeuze2p
- 43Geef een verklaring voor het verschil tussen de gegevens in de grafiek en de werkelijke situatie.Regulatie van ecosystemen1p
- 44Welke van de vier ziekteverwekkers uit tabel 1 kan Batrachochytrium salamandrivorans zijn? A ziekteverwekker 1 B ziekteverwekker 2 C ziekteverwekker 3 D ziek…Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 45Van welk van de drie genoemde andere cellen komt het DNA volgens deze evolutionaire stamboom het meest overeen met het DNA van de ziekteverwekker?Selectie1p
- 46Beschrijf een maatregel die de natuurbeheerder kan nemen voor deze populatie, die past bij de doelstellingen van het actieplan SOS vuursalamander.Afweer van het organisme1p