Biologie havo 2022 · tijdvak 2
Centraal examen, afgenomen op vrijdag 17 juni 2022.
- vragen
- 44
- punten
- 74
- N-term
- 1,4
Opgave 1IJzertekort in de topsport
- 1Leg uit hoe een verlaagd hemoglobinegehalte leidt tot verminderde prestaties.Stofwisseling van het organisme2p
- 2Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Stofwisseling van het organisme2p
- 3Wordt de expressie van het gen voor Dmt1-eiwit bij een lage ijzerconcentratie in het bloed hoger of lager? En de expressie van het gen voor ferroportine? gen…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
Opgave 2Avocado
- 4− Leg uit hoe een verhoogde inname van natrium-ionen eerst leidt tot een hogere bloeddruk. − En verklaar hoe vaatverwijding de bloeddruk daarna laat dalen.Stofwisseling van het organisme3p
- 5Welk proces in de nieren regelt de hoeveelheid natrium-ionen die met de urine wordt uitgescheiden? En waar vindt dit proces plaats? proces plaats A reabsorpt…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 6Hoe beïnvloeden onverzadigde vetten de bloedvatwanden? En in welke bloedvaten is dit het meest van belang? de bloedvatwanden worden type bloedvaten A elastis…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 7Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende factor wel of niet beperkend kan zijn voor de groei van de avocadoplant in dez…Stofwisseling van het organisme2p
- 8Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Stofwisseling van de cel2p
- 9Verklaar hoe de met water verzadigde bodem leidt tot een afname van de stofwisseling in de wortelcellen.Stofwisseling van de cel1p
- 10Welke letters geven deze vaten aan? A P en R B P en S C Q en R D Q en SStofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 11Zal de plant die zich ontwikkelt uit deze pit resistent zijn tegen fytoftora? Verklaar je antwoord.Erfelijke eigenschap1p
Opgave 3Borstvoeding
- 12Welke verandering vindt plaats bij de differentiatie van een dekweefselcel tot een melkproducerende cel? A De expressie van genen voor melkproductie verander…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze1p
- 13Bereikt oxytocine de melkkliertjes via het bloed of via motorische zenuwcellen? En zijn melkkliertjes endocrien of exocrien? oxytocine getransporteerd door m…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 14Wat moet bij 1 en bij 2 worden ingevuld, zodat een juiste uitspraak ontstaat? bij 1 bij 2 A remt negatieve B remt positieve C stimuleert negatieve D stimulee…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 15Welke vorm van immuniteit verkrijgt het kind door de antistoffen in de borstvoeding? A actieve kunstmatige immuniteit B actieve natuurlijke immuniteit C pass…Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 16Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Stofwisseling van de cel2p
- 17Verklaar waardoor een toename in darmperistaltiek leidt tot een verminderde waterresorptie.Stofwisseling van het organisme1p
Opgave 4Hoelang nog voor de Yangtze-bruinvissen?
- 18Verklaar dat dit nog niet betekent dat de Yangtze-variant een aparte soort is.Soortvorming1p
- 19Was de zuurstofconcentratie van het water een selecterende factor bij het ontstaan van deze hogere frequentie van allelen? En was de diepte waarop prooien vo…Soortvormingmeerkeuze2p
- 20Is de afgifte van ADH bij de Yangtze-bruinvissen hoger of lager dan bij zoutwaterbruinvissen? En is de osmotische waarde van de urine bij de Yangtze-bruinvis…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 21Leg uit waardoor een kleine populatie makkelijk uitsterft.Soortvorming2p
Opgave 5Zoenen voor de wetenschap
- 22Verklaar hoe het gebruik van dezelfde soort tandpasta kan leiden tot een overeenkomstig speekselmicrobioom.Regulatie van ecosystemen1p
- 23Welk diagram uit afbeelding 1 geeft de resultaten van het onderzoek op de juiste manier weer? A diagram 1 B diagram 2 C diagram 3 D diagram 4Stofwisseling van de celmeerkeuze1p
- 24Licht toe waarom meting 1 nodig is om conclusies te kunnen trekken uit dit experiment.Stofwisseling van de cel1p
- 25Wat moet ingevuld worden bij 1 en bij 2 zodat er twee juiste uitspraken staan? bij 1 bij 2 A betrouwbaarheid betrouwbaarheid B betrouwbaarheid validiteit C v…meerkeuze2p
- 26Leg uit waardoor het risico op een infectie na zoenen groter is als je recent antibiotica hebt gebruikt.Afweer van het organisme2p
- 27Schrijf lysozymen, antistoffen en zoutzuur onder elkaar en noteer erachter of de betreffende manier van afweer behoort tot de aangeboren (niet-specifieke) af…Afweer van het organisme2p
Opgave 6Insecten resistent tegen GM-gewassen?
- 28Verklaar waardoor zelfs een kleine darmperforatie al dodelijk kan zijn.Stofwisseling van het organisme1p
- 29Geef hiervoor een mogelijke verklaring.Stofwisseling van het organisme1p
- 30Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende verklaring juist of onjuist is.Soortvorming2p
- 31Leg uit dat hierdoor het percentage resistente katoendaguiltjes in de populatie laag blijft.Selectie2p
- 32Welk codon in het oorspronkelijke RNA is veranderd door de puntmutatie? A CUA of CUG B CUU of CUC C UUA of UUGZelforganisatie van cellenmeerkeuze1p
- 33Welke verandering zal het meeste succes hebben? A behalve het Cry-gen een gen inbouwen voor een ander toxine dat insecten doodt B behalve het Cry-gen een rec…Soortvormingmeerkeuze1p
Opgave 7Fantoompijn bestrijden met virtual reality
- 34− Noteer de naam van de cellen waaruit de myelineschede bestaat. − Noteer de functie van de myelineschede.Zelfregulatie van het organisme2p
- 35Welke witte bloedcellen ruimen in stap 2 van afbeelding 1 de celresten op? A cytotoxische T-cellen B macrofagen C plasmacellen D T-helpercellenAfweer van het organismemeerkeuze1p
- 36Ontstaat een actiepotentiaal door het openen of door het sluiten van Na + -kanaaltjes? En wat is er blijkbaar gebeurd met de drempelwaarde van de zenuwcellen…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 37Noteer welke letter in afbeelding 2 het gebied aangeeft waarin de sensorische informatie van het gezicht wordt verwerkt.Zelfregulatie van het organisme1p
- 38Zijn de signalen in de stomp die de virtuele arm aansturen veroorzaakt door motorische of door sensorische zenuwcellen? En komt het computerprogramma in func…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 39Noteer de naam van het gebied in de grote hersenen waar het beeld wordt gevormd.Zelfregulatie van het organisme1p
Opgave 8Op zoek naar de grootste bloedzuiger van Nederland
- 40Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende factor abiotisch of biotisch is.Regulatie van ecosystemen2p
- 41− Welke relatie bestaat er tussen een larve van de bloedzuiger en een waterslak? − Welke relatie bestaat er tussen de volwassen bloedzuiger en een zoogdier? …Interactie in ecosystemen2p
- 42Leg uit dat de productie van de verdovende stof selectievoordeel opleverde voor de bloedzuigers die deze eigenschap hadden.Soortvorming2p
- 43Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer achter elk nummer de naam van het juiste eiwit.Stofwisseling van het organisme2p
- 44Wat is in het onderzoek van Felix en Koese de onafhankelijke variabele? En wat is de afhankelijke variabele? Noteer je antwoord zo: onafhankelijke variabele:…2p