Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2023 · tijdvak 2

Vraag 33Het gevaar van mestgassen

2 puntenStofwisseling van de cel

Ammoniak-uitstoot en uitspoeling kunnen leiden tot eutrofiëring van natuurgebieden in de omgeving. Dit heeft al op korte termijn een verandering van de soortensamenstelling tot gevolg. Voor deze verandering worden twee verklaringen gegeven: 1 Eutrofiëring beïnvloedt de concurrentie tussen planten. 2 Eutrofiering verandert de tolerantiegrenzen van een plant.

Zoals op het examen

Ammoniakgas komt niet voor in urine of in poep, maar ontstaat wanneer urine en bepaalde bacteriën in de poep in de mestkelder samenkomen.

Zoals op het examen

Waterstofsulfide en blauwzuurgas zijn beide giftige stoffen. Waterstofsulfide (H 2 S) stinkt naar rotte eieren, maar bij een zeer hoge concentratie ruik je het niet omdat het gas dan de reukzenuw verlamt. Blauwzuurgas (HCN) ruikt naar amandelen en is ook erg gevaarlijk. De verhouding van eiwitten en koolhydraten in het voer van de koeien is van invloed op de samenstelling van de mestgassen die uit hun mest ontstaan.

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. In de tekst staat welke stoffen de bacteriën en gisten afbreken, dus lees die alinea goed.
  2. Zoek in de tekst welke stof het gas blauwzuur en welke stof het gas waterstofsulfide oplevert, en kijk dan welke van de vier keuzes daarbij past.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Let op dat je bij beide gassen apart kijkt, want de twee kunnen uit verschillende stoffen ontstaan.
  • Schrijf bij meerkeuzevragen ook de letter van het antwoord op, niet alleen de naam van de stof.
  • Vergeet niet om in de tekst terug te zoeken en niet alleen op je geheugen te vertrouwen.
Afbraak van organische stoffen door micro-organismenGegevens uit een tekst halen en toepassen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 32Alle vragenVraag 34 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Simons ouders hebben een veehouderij met bijna tweehonderd koeien. Afgelopen zomer was Simon bijna verongelukt doordat hij bedwelmd raakte door de mestgassen uit de mestkelder. De poep en urine van de koeien valt via afbeelding 1 speciale spleten in de stalvloer in de mestkelder. In deze spleten zitten kleppen waardoor gassen zoals ammoniak nauwelijks vanuit de mestkelder in de stal kunnen komen. Doordat mestgassen zo ook minder in het milieu terecht kunnen komen, heet dit een emissie-arme vloer (afbeelding 1). De mest uit de kelder mag alleen in voorjaar en zomer worden geïnjecteerd in de bodem van de akkers. Het is verboden om dit in herfst en winter te doen, omdat het dan meer regent, waardoor de anorganische stoffen afkomstig uit de mest makkelijker uitspoelen.

Ammoniak-uitstoot en uitspoeling kunnen leiden tot eutrofiëring van natuurgebieden in de omgeving. Dit heeft al op korte termijn een verandering van de soortensamenstelling tot gevolg. Voor deze verandering worden twee verklaringen gegeven: 1 Eutrofiëring beïnvloedt de concurrentie tussen planten. 2 Eutrofiering verandert de tolerantiegrenzen van een plant.

In de mestkelders wordt door micro-organismen – zoals bacteriën en gisten – een deel van de organische stoffen uit de mest afgebroken. Hierbij ontstaan gassen. Op de mest kan een korst ontstaan waaronder de gassen zich ophopen. Om korstvorming tegen te gaan afbeelding 2 moet Simon de mest regelmatig mixen (afbeelding 2). Hij raakte bedwelmd toen daarbij mestgassen via het open achterraam zijn trekker binnenkwamen. In tabel 1 zijn de eigenschappen van mestgassen weergegeven en het gevaar dat deze opleveren. tabel 1 naam eigenschappen gevaar koolstofdioxide (CO 2 ) zwaarder dan lucht, reukloos verstikking methaan (CH 4 ) lichter dan lucht, reukloos brand, explosie ammoniak (NH 3 ) lichter dan lucht, sterk ruikend brand waterstofsulfide (H 2 S) zwaarder dan lucht, sterk ruikend vergiftiging blauwzuurgas (HCN) zwaarder dan lucht, sterk ruikend vergiftiging In de mestkelder kunnen de omstandigheden zuurstofarm of zuurstofrijk zijn. Deze omstandigheden beïnvloeden de dissimilatie door bacteriën en gisten, en beïnvloeden daarmee dus ook welke gassen hierbij ontstaan.

Ammoniakgas komt niet voor in urine of in poep, maar ontstaat wanneer urine en bepaalde bacteriën in de poep in de mestkelder samenkomen.

Waterstofsulfide en blauwzuurgas zijn beide giftige stoffen. Waterstofsulfide (H 2 S) stinkt naar rotte eieren, maar bij een zeer hoge concentratie ruik je het niet omdat het gas dan de reukzenuw verlamt. Blauwzuurgas (HCN) ruikt naar amandelen en is ook erg gevaarlijk. De verhouding van eiwitten en koolhydraten in het voer van de koeien is van invloed op de samenstelling van de mestgassen die uit hun mest ontstaan.

Ontstaat blauwzuurgas bij de afbraak van eiwitten of bij de afbraak van koolhydraten? En waterstofsulfide? blauwzuurgas waterstofsulfide A eiwitten eiwitten B eiwitten koolhydraten C koolhydraten eiwitten D koolhydraten koolhydraten