Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2025 · tijdvak 2

Vraag 8Zwarte kip

2 puntenErfelijke eigenschap

Ayam cemani’s en svarthöna’s hebben dezelfde, uiterst complexe, mutatie aan het EDN3-gen. Wetenschappers denken daarom dat de twee rassen afstammen van een gemeenschappelijke volledig zwart-gekleurde voorouder.

Zoals op het examen

Om uit te sluiten dat haan II -5 heterozygoot is voor de eigenschap fibromelanose, kruist Freek hem met het lichtbruine hennetje.

Zoals op het examen

− Noteer de mogelijke fenotypen van de nakomelingen van deze kruising als haan II -5 heterozygoot is. − Noteer de verhouding waarin deze fenotypen dan aanwezig zijn.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bekijk in de stamboom welke allelen het lichtbruine hennetje heeft, en welke haan II -5 heeft als hij heterozygoot is.
  2. Zet de allelen van de haan en het hennetje in een kruisingsschema.
  3. Tel in het schema hoeveel nakomelingen elk uiterlijk krijgen, en schrijf de verhouding daarna op.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf uiterlijke kenmerken op, en niet de letters van de allelen, want de vraag gaat over fenotypen.
  • Vul het hele kruisingsschema in, zodat je geen enkele nakomeling vergeet mee te tellen.
  • Zet de verhouding als getallen of percentages neer, met een dubbele punt of een streepje ertussen.
Monohybride kruising met een autosomaal genDominant en recessief overervenVerschil tussen genotype en fenotype

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 7Alle vragenVraag 9 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Freek fokt kippen. Op een tentoonstelling ziet hij kippen met zwarte veren. Ook hun botten en spieren zijn zwart. Dit heet fibromelanose en komt onder andere voor bij de kippenrassen ayam cemani uit Indonesië (afbeelding 1) en svarthöna uit Zweden (afbeelding 2). afbeelding 1 afbeelding 2 Een zwarte kleur van kippenveren wordt veroorzaakt door het eiwit melanine. Melanine wordt geproduceerd door pigmentcellen: de melanocyten. Tijdens de embryonale ontwikkeling komen de melanocyten terecht op specifieke plekken in de huid, en geven zo de veren hun kleur. Kippen met fibromelanose hebben een mutatie in het autosomale EDN3-gen. Door deze mutatie komen de melanocyten in het gehele lichaam terecht, waardoor deze kippen volledig zwart zijn. Hieronder staan uitspraken over de kleuring van de twee zwarte kippenrassen. 1 Het EDN3-gen codeert voor melanine. 2 Het EDN3-gen bevindt zich in alle cellen met een kern. 3 De mutatie aan het EDN3-gen ontstaat tijdens de embryonale ontwikkeling.

Ayam cemani’s en svarthöna’s hebben dezelfde, uiterst complexe, mutatie aan het EDN3-gen. Wetenschappers denken daarom dat de twee rassen afstammen van een gemeenschappelijke volledig zwart-gekleurde voorouder.

Freek wil graag zwarte kippen gaan fokken. Van een bevriende kippenfokker koopt hij een aantal eieren van kippen met fibromelanose. Nadat de eieren zijn uitgekomen, maakt Freek een stamboom van de ouders en de kuikens (afbeelding 3). afbeelding 3 Freek kiest haan II -5 om verder mee te fokken. Voor het fokken zou het gunstig zijn als de haan homozygoot is voor de autosomaal overervende eigenschap fibromelanose.

Om uit te sluiten dat haan II -5 heterozygoot is voor de eigenschap fibromelanose, kruist Freek hem met het lichtbruine hennetje.

− Noteer de mogelijke fenotypen van de nakomelingen van deze kruising als haan II -5 heterozygoot is. − Noteer de verhouding waarin deze fenotypen dan aanwezig zijn.