Energie uit glucose: aerobe en anaerobe dissimilatie
Cellen halen energie uit voedsel door dissimilatie. Of zuurstof daarbij nodig is, bepaalt hoeveel energie een cel oplevert.
Een cel heeft energie nodig voor alles wat hij doet. Die energie haalt hij uit glucose. Bij dissimilatie wordt glucose afgebroken en komt de energie vrij in de vorm van ATP.
Dissimilatie kan op twee manieren verlopen. Bij aerobe dissimilatie is zuurstof nodig. De glucose wordt dan helemaal afgebroken tot koolstofdioxide en water. Dat gebeurt grotendeels in de mitochondriën. Zo ontstaat veel ATP per glucosemolecuul.
Bij anaerobe dissimilatie is geen zuurstof nodig. Glucose wordt dan maar gedeeltelijk afgebroken. Er ontstaat daardoor weinig ATP. In spiercellen ontstaat melkzuur. In gistcellen ontstaat alcohol en koolstofdioxide.
Een cel gebruikt anaerobe dissimilatie vooral als er tijdelijk te weinig zuurstof is. Bij zware inspanning krijgen spieren bijvoorbeeld niet genoeg zuurstof. Dan levert anaerobe dissimilatie nog even energie. Die energie is beperkt en kan niet lang worden volgehouden.
Aerobe dissimilatie is dus de belangrijkste energiebron. Anaerobe dissimilatie springt in als reserve.
Onthoud
Dissimilatie maakt ATP uit glucose en levert zo energie aan de cel.
Aerobe dissimilatie heeft zuurstof nodig en levert veel ATP per glucose.
Anaerobe dissimilatie heeft geen zuurstof nodig en levert weinig ATP.
Bij zuurstoftekort schakelt de cel tijdelijk over op anaerobe dissimilatie.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bij deze vraag leg je uit waarom minder bloedstroom naar de organen leidt tot energiegebrek.
- 1
Bloed brengt zuurstof en glucose naar de cellen.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat anaerobe dissimilatie even veel energie oplevert als aerobe. Onthoud dat aerobe dissimilatie veel meer ATP per glucose geeft.
Melkzuur is geen eindproduct van aerobe dissimilatie. Bij voldoende zuurstof ontstaan koolstofdioxide en water.
Snel checken
Welke uitspraak over dissimilatie is juist?
Een spier werkt zwaar en krijgt niet genoeg zuurstof. Wat gebeurt er dan in de spiercellen?