Fotosynthese als basis van de stofwisseling
Fotosynthese levert de basis voor alle andere stofwisseling van een organisme. In het examen moet je kunnen uitleggen waarom dat zo is.
Planten vormen de basis van bijna alle voedselketens. Dat komt door fotosynthese.
Met lichtenergie maakt een plant glucose uit koolstofdioxide en water. Daarbij komt zuurstof vrij. Het proces vindt plaats in de bladgroenkorrels.
Glucose is het startpunt van de rest van de stofwisseling. De plant gebruikt glucose op twee manieren.
- Assimilatie bouwt glucose om tot zetmeel, eiwitten en vetten. Zo groeit de plant en ontstaat biomassa.
- Dissimilatie breekt glucose af bij de ademhaling. Daarbij komt energie vrij die de plant nodig heeft.
Een dier eet een plant of een dier dat zelf een plant heeft gegeten. Zo krijgt het dier dezelfde organische stoffen binnen. Die stoffen komen dus oorspronkelijk uit fotosynthese. Zonder fotosynthese zou er in de voedselketen geen nieuwe organische stof en geen energie uit licht komen.
Onthoud
Fotosynthese maakt glucose uit koolstofdioxide en water, met lichtenergie.
Uit glucose bouwt de plant zetmeel, eiwitten en vetten op.
Bij dissimilatie wordt glucose bij de ademhaling afgebroken om energie vrij te maken.
Dieren krijgen hun organische stoffen en energie uiteindelijk ook van fotosynthese.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Wouter wil weten of bonenplanten op marszand evenveel biomassa maken als op potgrond. Hij beschrijft de opzet en de manier om de biomassa te bepalen.
- 1
Er zijn twee kweekbakken, één met potgrond en één met marszand.
Veelgemaakte fouten
Fotosynthese en ademhaling worden vaak door elkaar gehaald. Denk aan fotosynthese als opbouw met lichtenergie, en aan ademhaling als afbraak die energie oplevert.
Veel leerlingen denken dat een plant zijn massa uit de grond haalt. Die massa komt vooral uit koolstofdioxide uit de lucht en uit water, via fotosynthese.
Snel checken
Waarom is fotosynthese de basis voor dissimilatie?
Waar bestaat de droge stof van een bonenplant vooral uit?