Zuurstof en koolstofdioxide in het bloed
Je lichaam heeft steeds zuurstof nodig en maakt steeds koolstofdioxide. Het bloed zorgt voor het transport tussen de longen en de cellen, en hemoglobine speelt daarin een hoofdrol.
Zuurstof komt via de longen in het lichaam en koolstofdioxide gaat via de longen weer naar buiten. Het bloed brengt beide stoffen van en naar de cellen.
In de longen zit een groot aantal longblaasjes. Zuurstof diffundeert vanuit de lucht in de longblaasjes naar het bloed in de haarvaten eromheen. Koolstofdioxide gaat de andere kant op.
Zuurstof wordt vooral vervoerd door hemoglobine. Hemoglobine zit in de rode bloedcellen en bindt zuurstof. Zo ontstaat oxyhemoglobine. Het bloed kan daardoor veel meer zuurstof meenemen dan alleen het bloedplasma zou kunnen.
In de weefsels is de zuurstofconcentratie lager dan in het bloed. Daarom laat hemoglobine zuurstof los. De cellen gebruiken die zuurstof bij de dissimilatie om energie vrij te maken.
Koolstofdioxide ontstaat juist bij die dissimilatie. Het diffundeert van de cellen naar het bloed en wordt naar de longen vervoerd. Daar verlaat het het bloed en wordt uitgeademd.
Het hele verloop in het kort:
- zuurstof wordt in de longen opgenomen
- zuurstof bindt aan hemoglobine in de rode bloedcellen
- het bloed brengt zuurstof naar de weefsels
- hemoglobine geeft zuurstof af waar de concentratie laag is
- koolstofdioxide wordt door het bloed naar de longen gebracht
Onthoud
Zuurstof diffundeert in de longen van de lucht naar het bloed.
Hemoglobine in de rode bloedcellen bindt zuurstof en vervoert die door het lichaam.
Waar de zuurstofconcentratie laag is, laat hemoglobine zuurstof los aan de cellen.
Koolstofdioxide ontstaat bij dissimilatie en wordt via het bloed naar de longen gebracht.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Leg uit hoe een tekort aan hemoglobine kan leiden tot vermoeidheid.
- 1
Hemoglobine vervoert zuurstof in het bloed naar de cellen.
Veelgemaakte fouten
Zuurstof wordt niet in het plasma maar vooral door hemoglobine in de rode bloedcellen vervoerd, dus noem dat expliciet.
Hemoglobine geeft zuurstof af waar de concentratie laag is, niet waar de concentratie hoog is, dus denk aan het verschil met de longen.
Koolstofdioxide ontstaat in de cellen bij dissimilatie en gaat naar het bloed, niet andersom.
Snel checken
Waar wordt zuurstof vooral aan gebonden voor het transport door het bloed?
In een weefsel waar veel dissimilatie plaatsvindt, is de zuurstofconcentratie laag. Wat gebeurt er dan met het oxyhemoglobine?