Bloed, weefselvloeistof en lymfe
Bloed, weefselvloeistof en lymfe vervoeren stoffen door het lichaam. Bij het examen gaat het om wat elk bestanddeel doet, want dat bepaalt wat er misgaat bij een tekort.
Bloed bestaat uit bloedplasma en vaste bloedbestanddelen. Het bloedplasma is de vloeistof waarin de andere bestanddelen zweven. Het vervoert voedingsstoffen, afvalstoffen, hormonen en eiwitten door het lichaam. Plasma-eiwitten spelen ook een rol bij de bloedstolling.
Rode bloedcellen bevatten hemoglobine. Dit eiwit bindt zuurstof en brengt het naar de weefsels. Witte bloedcellen verdedigen het lichaam tegen ziekteverwekkers. Bloedplaatjes zorgen samen met plasma-eiwitten voor stolling, zodat een wond dichtgaat.
Weefselvloeistof ontstaat wanneer stoffen uit het bloedplasma door de wand van de haarvaten naar de cellen gaan. Zo krijgen cellen zuurstof en voedingsstoffen, en kunnen ze afvalstoffen kwijt. Bloedcellen en grote eiwitten blijven in de bloedvaten.
Lymfe is weefselvloeistof die in de lymfevaten terechtkomt. Via de lymfevaten stroomt het terug naar de bloedbaan. Zo gaat er geen vocht verloren uit het bloed.
Onthoud
Bloedplasma vervoert voedingsstoffen, afvalstoffen, hormonen en eiwitten.
Rode bloedcellen vervoeren zuurstof met behulp van hemoglobine.
Witte bloedcellen bestrijden ziekteverwekkers.
Bloedplaatjes zorgen samen met plasma-eiwitten voor bloedstolling.
Weefselvloeistof ontstaat uit bloedplasma en voorziet de cellen van stoffen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
In deze vraag vul je per bloedbestanddeel het nummer uit afbeelding 2 in, en het symptoom dat bij een tekort hoort.
- 1
Zoek in afbeelding 2 het bloedplaatje. Dat is nummer 2.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen halen rode bloedcellen en bloedplasma door elkaar. Let op dat zuurstof door de rode bloedcellen wordt vervoerd, en dat het plasma de vloeistof is.
Leerlingen denken dat weefselvloeistof uit de lymfe ontstaat. Het is juist andersom: weefselvloeistof uit het bloedplasma wordt lymfe als het in de lymfevaten komt.
Leerlingen noemen alleen het bestanddeel en vergeten de functie. Beschrijf bij elk bestanddeel wat het doet voor het lichaam.
Snel checken
Welk bloedbestanddeel vervoert zuurstof naar de weefsels?
Waar komt weefselvloeistof vandaan?