Het verband tussen bloedvatenstelsel en lymfevatenstelsel
Bloedvaten en lymfevaten werken samen in het transport van stoffen door het lichaam. Voor het examen moet je dit verband kunnen herkennen.
Het bloedvatenstelsel is een gesloten systeem. Bloed stroomt door slagaders, haarvaten en aders. Via de wanden van de haarvaten lekt een deel van het bloedplasma naar de weefsels. Dit vocht heet weefselvocht. Het brengt zuurstof en voedingsstoffen naar de cellen. De afvalstoffen van de cellen gaan via hetzelfde vocht weer terug.
Niet al het weefselvocht gaat vanzelf terug in de haarvaten. Hier komt het lymfevatenstelsel in beeld. In de weefsels beginnen lymfevaten als dunne buisjes die aan één kant dichtzitten. Het weefselvocht stroomt naar binnen. Vanaf dat moment heet het vocht lymfe.
De lymfevaten lopen steeds samen tot grotere vaten. Kleppen in de lymfevaten zorgen ervoor dat de lymfe maar één kant op stroomt, net als in aders. Uiteindelijk komt de lymfe weer in het bloed terecht, bij grote aders vlak bij het hart. Zo sluiten beide systemen op elkaar aan. Het bloed verliest namelijk steeds een beetje vocht, en de lymfevaten halen dat weer terug.
Er is nog een tweede verband. In de darmvlokjes nemen lymfevaten vetten op uit de voeding. Vet komt dus niet meteen in het bloed, maar eerst in de lymfe.
Onthoud
Haarvaten laten bloedplasma los, en dat vocht wordt weefselvocht.
Lymfevaten vangen weefselvocht op. Dan heet het vocht lymfe.
Lymfe stroomt via grotere vaten terug naar de grote aders bij het hart.
Het lymfevatenstelsel zorgt dat het bloed niet steeds vocht verliest.
In de darmvlokjes gaan vetten eerst naar de lymfe, daarna pas naar het bloed.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een leerling vraagt zich af hoe vet uit de darm in het bloed terechtkomt. Het gaat om vet uit een maaltijd.
- 1
Vet wordt in de darm afgebroken tot kleine deeltjes.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen denken dat al het weefselvocht direct in de bloedvaten terugkomt. Beschrijf liever dat een deel via de lymfevaten terugstroomt.
Leerlingen noemen de lymfe een apart bloed. Leg liever uit dat lymfe weefselvocht is dat in lymfevaten is opgevangen.
Snel checken
Waarom is het lymfevatenstelsel nodig naast het bloedvatenstelsel?
Welk vocht stroomt in de lymfevaten?