Voedselrelaties tussen organismen
Organismen zijn met elkaar verbonden doordat ze elkaar eten. Op het examen lees je deze relaties af uit tekst, figuren en tabellen.
Organismen in een ecosysteem eten en worden gegeten. Zo ontstaat een voedselketen, een rij van wie wie eet. Pijlen wijzen altijd van voedsel naar eter, dus van prooi naar roofdier.
Een producent maakt zelf voedsel met behulp van licht, zoals planten en algen. Een consument eet andere organismen. Een destruent breekt dode resten af, zoals bacteriën en schimmels.
Consumenten noem je naar wat ze eten:
- herbivoor: eet planten
- carnivoor: eet dieren
- omnivoor: eet zowel planten als dieren
Veel voedselketens lopen door elkaar. Samen vormen ze een voedselweb. Daarin heeft een dier vaak meerdere prooien en meerdere roofdieren.
Onthoud
Een voedselketen laat zien wie wie eet, met de pijl van prooi naar roofdier.
Producenten staan onderaan elke voedselketen, omdat ze zelf voedsel maken.
Consumenten eten andere organismen, en hun naam hangt af van wat ze eten.
Destruenten breken dode organismen af en geven stoffen terug aan de bodem.
In een voedselweb lopen meerdere voedselketens door elkaar.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bij deze vraag haal je de waarden van a, b en c uit tabel 1. Daarna reken je de similariteit van de Portugese zonnedauw uit.
- 1
De kolom aantal geeft hoe vaak een insect als bestuiver is waargenomen. De kolom als prooi laat zien of het insect ook prooi is.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen zien een voedselketen als één rechte rij. Bekijk in een voedselweb ook de andere prooien en roofdieren van een organisme.
Leerlingen keren de pijl om. Teken de pijl van voedsel naar eter, dus van prooi naar roofdier.
Leerlingen verwarren de rol van een organisme in één keten met zijn rol in het hele web. Kijk eerst naar wat het eet, en daarna naar wat het wordt gegeten.
Snel checken
In de keten gras, konijn, vos: welk organisme is de consument van de eerste orde?
Welke uitspraak over consumenten klopt?