Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vmbo gl/tl/2026 · tijdvak 1

Vraag 45Oogkleur

2 puntenErfelijkheid en evolutie

Een baby kan geboren worden met blauwe ogen. Deze kleur ligt niet direct vast en kan nog veranderen. Er zijn minstens 61 genen die bepalen welke kleur ogen je krijgt. Sommige van deze genen zorgen voor veel pigment in je ogen, dan krijg je bruine ogen. Bij weinig pigment houd je blauwe ogen. Davids ogen zijn verschillend van kleur. Soms is dit erfelijk en dit wordt dan altijd veroorzaakt door een dominant gen. Soms is de oorzaak niet erfelijk en verandert de oogkleur door een ziekte zoals na een ontsteking aan het oog.

Zoals op het examen

Uitwerkbijlage

Print de uitwerkbijlage

Deze vraag beantwoord je op de uitwerkbijlage. Print hem en vul hem in, of neem de figuur over op papier. Stuur daarna een foto van wat je hebt ingevuld.

Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van de ingevulde uitwerkbijlage. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bekijk in de stamboom welke familieleden de erfelijke vorm van verschillende oogkleuren hebben.
  2. Bij de ouders schrijf je op welke letters zij aan hun kinderen kunnen doorgeven.
  3. Met het kruisingsschema zet je alle mogelijke combinaties van de zaadcellen en eicellen naast elkaar.
  4. Daarna tel je de uitkomsten en bepaal je welke kans bij de vraag hoort.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Zet bij de zaadcellen en eicellen allebei de letters goed bij de rand, anders kloppen de vakjes niet.
  • Laat bij je kansberekening zien hoeveel vakjes er in totaal zijn en hoeveel er bij de gevraagde uitkomst horen.
  • Let op dat je de kans op de juiste uitkomst geeft en niet op een andere kleur of combinatie uit het schema.
Erfelijkheid en het kruisingsschemaDominant en recessiefKansberekening met een kruisingsschema

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 44Alle vragenVraag 46 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Een baby kan geboren worden met blauwe ogen. Deze kleur ligt niet direct vast en kan nog veranderen. Er zijn minstens 61 genen die bepalen welke kleur ogen je krijgt. Sommige van deze genen zorgen voor veel pigment in je ogen, dan krijg je bruine ogen. Bij weinig pigment houd je blauwe ogen. Davids ogen zijn verschillend van kleur. Soms is dit erfelijk en dit wordt dan altijd veroorzaakt door een dominant gen. Soms is de oorzaak niet erfelijk en verandert de oogkleur door een ziekte zoals na een ontsteking aan het oog.

De ouders van David gaan op internet zoeken naar families waarbij er ook familieleden zijn met ogen die verschillend van kleur zijn. In de afbeelding zie je een stamboom die de ouders van David vinden. In deze stamboom komt de erfelijke vorm voor van ogen die verschillend van kleur zijn. De letter Q geeft een nog ongeboren kind aan. Op de uitwerkbijlage staat een kruisingsschema. Vul het kruisingsschema in. Noteer de kans dat het kind (Q) twee verschillende kleur ogen heeft.