Biologie vwo 2019 · tijdvak 2
Centraal examen, afgenomen op woensdag 19 juni 2019.
- vragen
- 38
- punten
- 71
- N-term
- 1,1
Opgave 1Hoe wild blijft de nieuwe wildernis?
- 1− Geef een argument vóór de stelling dat deze successie natuurlijk is verlopen. − Geef een argument tegen deze stelling.Zelforganisatie van ecosystemen2p
- 2Beschrijf hoe de aanwezigheid van grote grazers de biodiversiteit in een gebied kan bevorderen.Regulatie van ecosystemen2p
- 3Zet de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar op je antwoordblad en noteer erachter of de betreffende factor wel of niet afhankelijk is van de populatiedichtheid.Regulatie van ecosystemen2p
- 4− Leg uit hoe een hoge begrazingsdruk de vestiging van doornstruiken tegenhoudt, − en hoe daardoor de ontwikkeling naar een gevarieerdere vegetatie wordt ger…Regulatie van ecosystemen2p
- 5Welk van deze gegevens kan een verklaring zijn voor de lage R*-waarde bij paarden? A geen van beide B alleen 1 C alleen 2 D zowel 1 als 2Interactie in ecosystemenmeerkeuze2p
- 6− Welk diagram in afbeelding 3 geeft de gegevens van edelherten weer? − Beargumenteer je keuze, met een verwijzing naar de gegevens in afbeelding 2 én afbeel…Regulatie van ecosystemen2p
- 7Noteer twee beheermaatregelen waarmee een lagere dichtheid van grote grazers in het gebied bereikt kan worden, zonder dieren af te schieten of te verplaatsen.Regulatie van ecosystemen2p
Opgave 2Insecten bestrijden met RNAi
- 8Leg uit hoe veredeling ertoe kan leiden dat de chemische afweer tegen vraat bij een voedselgewas vermindert.Soortvorming2p
- 9Welk proces wordt hierdoor direct onmogelijk gemaakt? A afgifte van neurotransmitters B impulsgeleiding C impulsoverdracht D productie van neurotransmittersZelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 10Op welk moment vindt beïnvloeding van de genexpressie van het ACT-gen door RNAi plaats? A voor de transcriptie B tijdens de transcriptie C tussen de transcri…Moleculaire en cellulaire interactiemeerkeuze2p
- 11Licht toe dat dsRNA gericht tegen een deel van een intron, niet effectief kan zijn.Zelforganisatie van cellen1p
- 12Beschrijf aan de hand van de gegevens in afbeelding 3 − waardoor RNAi wel plaatsvindt in kevers die eten van aardappelplanten met het genconstruct in de chlo…Moleculaire en cellulaire interactie2p
- 13Verklaar aan de hand van de functie van het ACT-gen waardoor de beschreven RNAi-techniek vooral effect heeft op de larve.Zelforganisatie van cellen1p
- 14Verklaar waardoor bestrijding met RNAi selectief is.Moleculaire en cellulaire interactie1p
- 15− Beredeneer dat een genconstruct in het kern-DNA van een aardappelplant massaal kan worden verspreid in de natuur. − En beredeneer dat de kans dat een genco…Selectie2p
Opgave 3Leven met cystic fibrosis
- 16Leg uit hoe het taaie slijm in de luchtwegen van Bram de kans op een bacteriële longontsteking vergroot.Afweer van het organisme2p
- 17Verklaar waardoor besmetting met een P. aeruginosa -bacterie afkomstig uit de luchtwegen van een andere CF-patiënt gevaarlijker is voor Bram dan besmetting m…Soortvorming1p
- 18Zet de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar op je antwoordblad en noteer erachter of de betreffende omzetting wel of niet door enzymen uit alvleessap wordt bewerks…Stofwisseling van het organisme2p
- 19Leg uit waardoor de ontlasting bij CF-patiënten vaak vettig is.Stofwisseling van het organisme2p
- 20Welk van deze gegevens verklaart dat de meting van het CO -gehalte in 2 de uitademingslucht alleen niet voldoende is om de ruststofwisseling te bepalen? A ge…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 21Welke orgaanstelsels zijn in afbeelding 1 als tandwielen voorgesteld? Zet de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar op je antwoordblad en noteer de namen van de betr…Stofwisseling van het organisme2p
- 22Met behulp van welke formule kan de VO -max dan berekend worden? 2 r − s A VO -max = 2 t × u s − r B VO -max = 2 t × u C VO -max = (r − s) ×× t u 2 D VO -max…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 23Als de VO -max zonder extra correctie berekend wordt per kilogram 2 lichaamsgewicht, is het resultaat dan een onderschatting of een overschatting van de cond…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 24Welke uitkomst van het onderzoek duidt op toegenomen hyperinflatie? het restvolume de vitale capaciteit A is afgenomen is afgenomen B is afgenomen is toegeno…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 25Verklaar waardoor deze vorm van gentherapie niet leidt tot genezing van CF.Selectie1p
Opgave 4Zijn bittere spruitjes lekker?
- 26Zet de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar op je antwoordblad en noteer erachter welke functie de betreffende stof heeft.Moleculaire en cellulaire interactie2p
- 27Hoe reageert het presynaptisch membraan op de verhoging van de 2+ Ca -concentratie? En hoe reageert als gevolg daarvan het postsynaptisch membraan? reactie p…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 28Zet de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar op je antwoordblad en noteer erachter welk van de volgende opties de tekst juist aanvult. bij 1 grijze stof / witte sto…Zelfregulatie van het organisme2p
- 29Welke mannen kunnen op basis van de PTC-proeftest dan de vader van het meisje zijn? A alleen niet-proevers B alleen gewone proevers C alleen superproevers D …Reproductie van het organismemeerkeuze2p
- 30Hoe groot is het percentage Europese PTC-superproevers? Ga er bij je berekening van uit dat de regel van Hardy-Weinberg geldt en gebruik de mediaanwaarde. A …Soortvormingmeerkeuze2p
- 31− Noteer een mogelijk selectievoordeel voor het intermediaire fenotype ten opzichte van het superproever-fenotype. − Noteer een mogelijk selectievoordeel voo…Soortvorming2p
- 32Leg uit hoe een afwijkend eiwit kan leiden tot een andere waardering van de smaak van spruitjes.Moleculaire en cellulaire interactie2p
Opgave 5Vaccineren tegen mazelen
- 33Via welke weg gaat een geïnfecteerde macrofaag van het luchtwegepitheel naar de lokale lymfeknoop? En hoe komen geïnfecteerde lymfocyten uiteindelijk in de m…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 34Welke twee celtypen zijn het immunologisch geheugen van het lichaam?Afweer van het organisme1p
- 35Verklaar aan de hand van de werking van het vaccin dat van belang is − dat de genen voor het H-eiwit en het F-eiwit behouden blijven, − en dat het gen voor h…2p
- 36Welke immuunrespons kan geactiveerd worden door een ‘levend’ vaccin? En welke door een ‘dood’ vaccin? ‘levend’ vaccin ‘dood’ vaccin A alleen 1 alleen 2 B all…Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 37Leg uit door welke andere oorzaak vaccinaties bij baby’s in de eerste weken na de geboorte geen immuunrespons oproepen.Afweer van het organisme2p
- 38− Laat aan de hand van berekeningen zien dat in dit cohort tijdens een epidemie inderdaad meer gevaccineerde kinderen ziek kunnen worden dan niet-gevaccineer…Afweer van het organisme3p