Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2025 · tijdvak 1

Vraag 6Slangengifklieren uit het lab

2 puntenZelforganisatie van cellen

De gifproducerende cellen bevatten een groot aantal ribosomen en een groot golgi-systeem.

Zoals op het examen

Tegen het gif van elke slangensoort moet een specifiek antiserum geproduceerd worden.

Zoals op het examen

De onderzoekers vergeleken het mRNA van de organoïden met: − het mRNA uit gifproducerende cellen van een gifklier; − het mRNA uit cellen van de alvleesklier van dezelfde slangensoort. Na dit onderzoek trokken zij de conclusie dat de organoïden minigifkliertjes zijn.

Zoals op het examen

Beschrijf de resultaten van dit onderzoek.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bij deze vraag gaat het om de vergelijkingen die de onderzoekers hebben gemaakt.
  2. Kijk per vergelijking naar wat er gelijk is en wat er anders is.
  3. Noem in je antwoord het weefsel waarmee je vergelijkt, zodat duidelijk is waar je resultaat over gaat.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Beschrijf beide vergelijkingen, niet alleen die met de gifklier of alleen die met de alvleesklier.
  • Schrijf niet op dat de organoïden minigifkliertjes zijn, want dat is de conclusie en niet het resultaat.
  • Maak duidelijk dat je over het mRNA of de genexpressie schrijft, anders is niet helder wat je vergelijkt.
mRNA en genexpressieresultaten beschrijven en conclusies onderscheiden

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 5Alle vragenVraag 7 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Wereldwijd sterven jaarlijks ruim 100.000 mensen door beten van giftige slangen. Het team van Hans Clevers van het Hubrecht Instituut in Utrecht is erin geslaagd om minigifklieren te kweken in het laboratorium. Hierdoor kan het eenvoudiger worden om antiserum tegen slangengif te produceren. Gifklieren van slangen zijn aangepaste speekselklieren. Slangengif bevat een mix van verschillende eiwitten die een prooi kunnen verlammen en verteren. Als een slang bijt, trekt de compressie-spier rond de gifklier samen, waardoor het gif via een afvoerbuisje door de giftand (afbeelding 1) in de prooi terechtkomt. afbeelding 1 De gifklier met afvoerbuisje bestaat uit drie typen cellen: epitheelcellen, mitochondria-rijke zuurproducerende cellen en gifproducerende cellen. Hieronder staan uitspraken over de gifklier en het afvoerbuisje. 1 De gifklier is een exocriene klier. 2 De mitochondria-rijke cellen produceren ATP voor de cellen van de compressie-spier. 3 De binnenkant van het afvoerbuisje bestaat voornamelijk uit epitheelcellen.

De gifproducerende cellen bevatten een groot aantal ribosomen en een groot golgi-systeem.

Na een beet van een giftige slang is het afbeelding 2 heel belangrijk dat een antiserum wordt toegediend. Voor het maken van zo’n antiserum worden slangen gemolken (afbeelding 2). Het verkregen gif wordt sterk verdund en vervolgens ingespoten bij ‘productiedieren’, bijvoorbeeld paarden of schapen. Bij die dieren komt dan een immuunreactie op gang, waarna de antistoffen uit het bloedplasma geïsoleerd kunnen worden.

Tegen het gif van elke slangensoort moet een specifiek antiserum geproduceerd worden.

De Utrechtse onderzoekers gebruikten voor het kweken van de minigifkliertjes de gifklieren van negen verschillende soorten slangen. De onderzoekers maakten cellen los uit het weefsel van de gifklier en brachten deze in een voedingsmedium met groeifactoren. Bepaalde cellen gingen zich delen en vormden spontaan bolletjes (afbeelding 3). Na een week begonnen de cellen van elk bolletje zich te differentiëren tot verschillende celtypen, waaronder gifproducerende cellen. De bolletjes ontwikkelden zich tot blaasjes die organoïden genoemd worden (doorsnede in afbeelding 4). afbeelding 3 afbeelding 4 Dit was de eerste keer dat het wetenschappers lukte om organoïden te kweken uit stamcellen van reptielen.

De onderzoekers vergeleken het mRNA van de organoïden met: − het mRNA uit gifproducerende cellen van een gifklier; − het mRNA uit cellen van de alvleesklier van dezelfde slangensoort. Na dit onderzoek trokken zij de conclusie dat de organoïden minigifkliertjes zijn.

Beschrijf de resultaten van dit onderzoek.