Biologie vwo 2025 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op vrijdag 23 mei 2025.
- vragen
- 40
- punten
- 67
- N-term
- 1,3
Opgave 1Slangengifklieren uit het lab
- 1Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.Stofwisseling van het organisme2p
- 2Licht toe wat in de gifproducerende cellen de functie is van − het grote aantal ribosomen; − het grote golgi-systeem.Eiwitsynthese2p
- 3Door welke afweercellen worden deze antistoffen geproduceerd? A door macrofagen B door ‘natural killer’-cellen (NK-cellen) C door plasmacellen D door T-helpe…Afweer van het organismemeerkeuze1p
- 4Verklaar dit op moleculair niveau.Eiwitsynthese1p
- 5Licht toe welk gegeven uit de tekst in het kader erop wijst dat er stamcellen bij de losgemaakte cellen zaten.Zelforganisatie van cellen1p
- 6Beschrijf de resultaten van dit onderzoek.Zelforganisatie van cellen2p
- 7Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.Stofwisseling van de cel2p
Opgave 2Hoe planten overstroming overleven
- 8Leg dit uit aan de hand van een factor uit de wet van Fick.Stofwisseling van het organisme2p
- 9Leg uit hoe transport van water naar de bladeren afneemt als gevolg van het zuurstoftekort in de cellen van de wortels.Stofwisseling van de cel3p
- 10Noteer via welk onderdeel van het blad het meeste ethyleen ontsnapt als de plant niet onder water staat.Stofwisseling van het organisme1p
- 11Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar. Geef achter elk nummer met een pijltje aan of het bijbehorende proces of de concentratie van de bijbehorende …Moleculaire en cellulaire interactie2p
- 12Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak wel of niet ondersteund wordt door de resultaten in afbeelding 3.Moleculaire en cellulaire interactie2p
- 13Noteer de nummers van de twee veranderingen die landbouwgewassen beter bestand zouden kunnen maken tegen overstroming.Selectie1p
Opgave 3De nijlpaarden van Pablo Escobar
- 14Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.Regulatie van ecosystemen2p
- 15Licht aan de hand van een voorbeeld toe hoe een biotische factor de groei van de populatie nijlpaarden in Colombia zou kunnen beperken.Regulatie van ecosystemen1p
- 16Noteer de biologische term voor deze vorm van genetic drift.Soortvorming1p
- 17Is dat een voorbeeld van sympatrische soortvorming of van allopatrische soortvorming? Licht je antwoord toe.Soortvorming1p
- 18Beschrijf – aan de hand van een voorbeeld – hoe nijlpaarden de successie kunnen tegengaan. Geef hierbij aan hoe climaxsoorten worden beïnvloed.Zelforganisatie van ecosystemen2p
- 19Noteer de naam van dit C3-molecuul. Gebruik je informatieboek.Stofwisseling van de cel1p
- 20Welk van de volgende processen kan dit verklaren? Aminozuren met 14 N worden relatief … A vaker afgebroken. B vaker omgezet in andere aminozuren. C minder va…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 21Beredeneer dat de metingen (afbeelding 4) een ondersteuning zijn voor de hypothese dat de nijlpaarden plantaardig materiaal van het land naar het water verpl…Regulatie van ecosystemen2p
- 22Verklaar waardoor in de meren met nijlpaarden het verloop van de O 2 -concentratie − ’s nachts anders is dan in meren zonder nijlpaarden; − overdag anders is…Stofwisseling van de cel2p
- 23Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar. Noteer erachter of het bijbehorende gevolg de biodiversiteit wel of niet zal verhogen.Regulatie van ecosystemen2p
Opgave 4Onderzoek naar pijnbeleving
- 24Beredeneer dat uit de informatie in de tekst en de stamboom blijkt dat de Marsili-mutatie − autosomaal overerft; − en zeer waarschijnlijk dominant overerft.Reproductie van het organisme2p
- 25Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de Marsili-mutatie wel of niet in de bijbehorende periode kan zijn ontstaan.Selectie2p
- 26Noteer de naam van onderdeel P.Zelfregulatie van het organisme1p
- 27Hoeveel tijd zit er bij mensen met een normale pijnbeleving minimaal tussen het begin van de stekende pijn van een enkelbreuk, en het begin van de zeurende p…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 28− Op welke plaats of plaatsen is het ZFHX2 - gen aanwezig? − Op welke plaats of plaatsen leidt een afwijkende genexpressie van het ZFHX2-gen tot het Marsili-…Zelforganisatie van cellen2p
- 29Beredeneer waardoor dit deel van het ZFHX2 - gen in de loop van de evolutie hetzelfde is gebleven.Soortvorming2p
- 30Welke puntmutatie is bij de huismuizen aangebracht in de coderende streng van het ZFHX2 - gen? A C → A B C → T C G → A D G → TSelectiemeerkeuze2p
- 31Is de drempelpotentiaal van deze Na + -kanaaltjes hoger of lager dan normaal? En hebben deze personen de aandoening CIP of IEM? drempelpotentiaal aandoening …Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 32Erft een functieverlies-mutatie gewoonlijk dominant of recessief over? En een functiewinst-mutatie? functieverlies-mutatie functiewinst-mutatie A dominant do…Selectiemeerkeuze2p
- 33Welke aandoening zou dan door deze stof veroorzaakt kunnen worden? A een hartinfarct B een hartritmestoornis C een lekkende hartklepStofwisseling van de celmeerkeuze1p
Opgave 5Histamine-intoxicatie
- 34Geef een verklaring op moleculair niveau waardoor enzymreacties onder deze temperatuur nauwelijks plaatsvinden.Stofwisseling van de cel1p
- 35Verklaar dat histidine vooral in eiwitrijke producten aanwezig is.Eiwitsynthese1p
- 36Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar. Noteer erachter of het bijbehorende molecuul wel of niet als second messenger dient in deze signaalcascade.Moleculaire en cellulaire interactie2p
- 37Leg uit hoe samentrekking van het glad spierweefsel in de bronchiolen leidt tot de stimulering van het ademcentrum.Stofwisseling van het organisme3p
- 38Welke bloeddruk is passend bij dit effect van histamine? A 80/40 mmHg (11/5 kPa) B 120/80 mmHg (16/11 kPa) C 160/120 mmHg (21/16 kPa)Stofwisseling van het organismemeerkeuze1p
- 39Verklaar dat het effect van een sterker doorbloede huid tegengesteld is aan het ontstaan van koorts.Zelfregulatie van het organisme1p
- 40Is anderhalf uur na inname de clemastine-concentratie in de leverader hoger of lager dan die in de poortader? En is de clemastine-concentratie in de leversla…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p