Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2025 · tijdvak 1

Vraag 5Slangengifklieren uit het lab

1 puntZelforganisatie van cellen

De gifproducerende cellen bevatten een groot aantal ribosomen en een groot golgi-systeem.

Zoals op het examen

Tegen het gif van elke slangensoort moet een specifiek antiserum geproduceerd worden.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees welke cellen je uit het weefsel van de gifklier haalt en in welk medium je ze zet.
  2. Kijk wat die cellen daarna doen en tot welke soorten cellen ze uitgroeien.
  3. Leg uit waarom dat gedrag op stamcellen wijst en niet op gewone lichaamscellen.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Noem niet alleen dat er bolletjes ontstaan, want dat is het gevolg en niet het bewijs.
  • Haal het gegeven niet letterlijk uit de tekst zonder uit te leggen waarom het op stamcellen wijst.
  • Vergeet niet om het gegeven duidelijk aan te wijzen, bijvoorbeeld met de zin waarin het staat.
Stamcellen en hun eigenschappenGegevens uit een tekst gebruiken als bewijsOrganoïden als gekweekt weefsel

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 4Alle vragenVraag 6 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Wereldwijd sterven jaarlijks ruim 100.000 mensen door beten van giftige slangen. Het team van Hans Clevers van het Hubrecht Instituut in Utrecht is erin geslaagd om minigifklieren te kweken in het laboratorium. Hierdoor kan het eenvoudiger worden om antiserum tegen slangengif te produceren. Gifklieren van slangen zijn aangepaste speekselklieren. Slangengif bevat een mix van verschillende eiwitten die een prooi kunnen verlammen en verteren. Als een slang bijt, trekt de compressie-spier rond de gifklier samen, waardoor het gif via een afvoerbuisje door de giftand (afbeelding 1) in de prooi terechtkomt. afbeelding 1 De gifklier met afvoerbuisje bestaat uit drie typen cellen: epitheelcellen, mitochondria-rijke zuurproducerende cellen en gifproducerende cellen. Hieronder staan uitspraken over de gifklier en het afvoerbuisje. 1 De gifklier is een exocriene klier. 2 De mitochondria-rijke cellen produceren ATP voor de cellen van de compressie-spier. 3 De binnenkant van het afvoerbuisje bestaat voornamelijk uit epitheelcellen.

De gifproducerende cellen bevatten een groot aantal ribosomen en een groot golgi-systeem.

Na een beet van een giftige slang is het afbeelding 2 heel belangrijk dat een antiserum wordt toegediend. Voor het maken van zo’n antiserum worden slangen gemolken (afbeelding 2). Het verkregen gif wordt sterk verdund en vervolgens ingespoten bij ‘productiedieren’, bijvoorbeeld paarden of schapen. Bij die dieren komt dan een immuunreactie op gang, waarna de antistoffen uit het bloedplasma geïsoleerd kunnen worden.

Tegen het gif van elke slangensoort moet een specifiek antiserum geproduceerd worden.

De Utrechtse onderzoekers gebruikten voor het kweken van de minigifkliertjes de gifklieren van negen verschillende soorten slangen. De onderzoekers maakten cellen los uit het weefsel van de gifklier en brachten deze in een voedingsmedium met groeifactoren. Bepaalde cellen gingen zich delen en vormden spontaan bolletjes (afbeelding 3). Na een week begonnen de cellen van elk bolletje zich te differentiëren tot verschillende celtypen, waaronder gifproducerende cellen. De bolletjes ontwikkelden zich tot blaasjes die organoïden genoemd worden (doorsnede in afbeelding 4). afbeelding 3 afbeelding 4 Dit was de eerste keer dat het wetenschappers lukte om organoïden te kweken uit stamcellen van reptielen.

Licht toe welk gegeven uit de tekst in het kader erop wijst dat er stamcellen bij de losgemaakte cellen zaten.