Economische groei: productiefactoren, productiviteit en innovatie
Economische groei op de lange termijn komt van de aanbodzijde van de economie. Voor het examen moet je kunnen uitleggen hoe productiefactoren, arbeidsproductiviteit en innovatie de productiecapaciteit van een land vergroten.
Structurele groei gaat over de productiecapaciteit van een land. Die capaciteit hangt af van de productiefactoren: arbeid, kapitaal, natuur en ondernemerschap. Als de hoeveelheid of de kwaliteit van deze factoren stijgt, kan een land meer produceren.
Bij arbeid telt zowel het aantal werkenden als hun kwaliteit. Onderwijs maakt werknemers productiever. Ook learning by doing en samenwerking verhogen de arbeidsproductiviteit. Arbeidsproductiviteit is de output per gewerkt uur.
Innovatie is een belangrijke bron van groei. Bij productinnovatie komt er een nieuw of verbeterd product op de markt. Bij processinnovatie verandert de manier van produceren, bijvoorbeeld door automatisering. Research en development zijn de activiteiten waarmee bedrijven zulke vernieuwingen voorbereiden. Octrooien en patenten beschermen de uitvinding, zodat de uitvinder er voordeel van heeft.
Bij vragen over structurele groei kijk je dus naar de aanbodzijde. Gaat het om de vraag naar goederen of om bestedingen, dan ben je al bij een ander onderwerp.
Onthoud
Structurele groei komt uit de aanbodzijde: meer of betere productiefactoren vergroten de productiecapaciteit.
Arbeidsproductiviteit stijgt door onderwijs, learning by doing en samenwerking.
Productinnovatie levert nieuwe of betere producten op, processinnovatie verbetert de manier van produceren.
Research en development, octrooien en patenten stimuleren innovatie.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bij deze vraag leg je uit hoe stelling b een groter personeelstekort in de toekomst kan voorkomen. Stelling b staat in de tekst.
- 1
Stelling b zegt dat de beroepsbevolking gaat krimpen, waardoor er te weinig personeel komt.
Veelgemaakte fouten
Productie en productiviteit door elkaar halen: productie is de totale output, productiviteit is de output per gewerkt uur.
Innovatie gelijkstellen aan meer investeren: innovatie is vernieuwing van producten of processen die de productiviteit verhoogt.
Bij een vraag over de structuurzijde redeneren met de bestedingen: gebruik dan de productiecapaciteit en de productiefactoren.
Snel checken
Een bakker koopt een nieuwe oven die sneller brood bakt, zonder dat het brood zelf verandert. Welke vorm van innovatie is dit?
Wat zegt arbeidsproductiviteit?