Prijs, afzet en omzet
In deze les leer je hoe prijs, afzet en omzet met elkaar samenhangen. Op het examen reken je vaak uit hoe de omzet verandert als de prijs of de afzet verandert.
Een bedrijf verkoopt een product voor een prijs en verkoopt daarvan een bepaalde hoeveelheid. De totale opbrengst, ook omzet genoemd, is de prijs maal de afzet. Dus TO = p × q.
Prijs en afzet werken vaak tegengesteld. Als de prijs daalt, verkoopt een bedrijf meestal meer. Of de omzet stijgt of daalt, hangt af van hoe sterk de afzet verandert. Stijgt de afzet harder dan de prijs daalt, dan stijgt de omzet. Blijft de afzet achter, dan daalt de omzet.
Een prijsverandering kan ook komen door veranderde kosten. Als een bedrijf minder kosten heeft, kan het de prijs verlagen en toch zijn winst per product houden. Dat is precies wat er in de voorbeeldvraag gebeurt.
Bereken daarom altijd eerst de oude omzet en de nieuwe omzet. Reken daarna de procentuele verandering uit met de oude omzet als uitgangspunt. Zo gebruik je het juiste getal als basis.
Onthoud
Totale opbrengst is prijs maal afzet, dus TO = p × q.
Een daling van de prijs leidt vaak tot een hogere afzet.
Of de omzet stijgt, hangt af van hoe sterk de afzet verandert ten opzichte van de prijs.
Procentuele verandering reken je uit met de oude omzet als basis.
Kostenveranderingen kunnen de prijs veranderen, bijvoorbeeld door minder loonkosten.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Athena wil weten hoe de omzet verandert door de investering in AI. De oude en de nieuwe omzet staan in de voorbeeldvraag.
- 1
Oude prijs is 3 uur × € 200 = € 600 aan loonkosten, plus € 100 winst, dus € 700 per akte.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen kijken alleen naar de prijs en vergeten de afzet, terwijl de omzet uit beide samen volgt.
Leerlingen gebruiken de nieuwe omzet als basis voor de procentuele verandering, terwijl je de oude omzet als basis neemt.
Leerlingen rekenen met de prijs van vóór de verandering in de nieuwe omzet, terwijl je de nieuwe prijs en de nieuwe afzet moet gebruiken.
Snel checken
De prijs van een product daalt van € 10 naar € 8. De afzet stijgt van 100 naar 120 stuks. Wat gebeurt er met de totale opbrengst?
De afzet van een product stijgt van 500 naar 600 stuks. De prijs daalt van € 4 naar € 3,50. Wat gebeurt er met de omzet?