Conjunctuur: schommelingen rond de trend
Conjunctuur beschrijft hoe de economie schommelt rond de trend. Voor het examen moet je bbp-groei, output gap, werkloosheid, inflatie en reële rente goed kunnen uitleggen en gebruiken.
Conjunctuur is de schommeling van de economie rond de trend. Het bbp groeit soms sneller en soms langzamer dan de trend, en soms krimpt het.
Bbp-groei is de procentuele stijging van het reële bbp ten opzichte van een eerdere periode. Het bbp-niveau is de omvang van de productie op een moment. Die twee houd je goed uit elkaar.
De output gap laat zien hoe ver de economie boven of onder zijn potentieel zit. Output gap = Y - Y*. Y is de feitelijke productie en Y* de potentiële productie. Is de output gap negatief, dan wordt er minder geproduceerd dan mogelijk is. Dan is er vaak werkloosheid en weinig prijsdruk.
Werkloosheid reageert pas later op de conjunctuur. Werkgevers wachten eerst af of de vraag blijft. Ze willen ook hun goed opgeleide personeel niet kwijtraken. Daarom heet de werkloosheid een achterlopende indicator.
Inflatie meet je met de consumentenprijsindex. Dat is de procentuele stijging van het prijspeil. De centrale bank bepaalt de nominale rente. De reële rente is de nominale rente min de inflatie. Bij een hoge inflatie is de reële rente dus lager dan de nominale rente.
De conjunctuurklok laat zien in welke fase de economie zit. Hij kijkt naar bbp-groei, werkloosheid, investeringen en consumentenvertrouwen samen.
Onthoud
Conjunctuur is het schommelen van de economie rond de trend.
Bbp-groei is een verandering per periode, het bbp-niveau is een stand op een moment.
Een negatieve output gap betekent dat de feitelijke productie onder de potentiële productie ligt.
Werkloosheid volgt de conjunctuur met vertraging, dus het is een achterlopende indicator.
De reële rente is de nominale rente min de inflatie.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bereken met figuur 1 de procentuele stijging van het reële bbp in het vierde kwartaal van 2017 ten opzichte van het tweede kwartaal van 2017.
- 1
Het trendmatige bbp groeit 0,3% per kwartaal.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat de werkloosheid meteen daalt zodra de conjunctuur aantrekt. Houd rekening met de vertraging, want werkgevers wachten eerst af.
Trek bij de reële rente de inflatie van de nominale rente af. Gebruik niet de nominale rente als reële rente.
Verwar de output gap niet met de groei. De output gap is het verschil tussen feitelijke en potentiële productie op één moment.
Snel checken
Een output gap van -1,5% betekent dat...
De nominale rente is 4% en de inflatie is 2,5%. Hoe groot is de reële rente ongeveer?