Stip
Zet me op de lijst

Vraag 17Chemie in olieverf

3 puntenChemische processen
Olieverf is een vloeibaar mengsel van kleurpigmenten en een olie, meestal lijnzaadolie. Lijnzaadolie bestaat uit triglyceriden. Triglyceriden zijn tri-esters van glycerol en vetzuren. In figuur 1a is de structuurformule weergegeven van een triglyceridemolecuul dat in lijnzaadolie voorkomt. In figuur
In het verleden werd in gele olieverf het kleurpigment Pb O gebruikt. Nadat de 3 4 gele olieverf op het doek is aangebracht, treden verschillende soorten reacties op waardoor de olieverf langzaam hard wordt. In deze opgave worden drie soorten reacties besproken, die in willekeurige volgorde kunnen pIn het verleden werd in gele olieverf het kleurpigment Pb O gebruikt. Nadat de 3 4 gele olieverf op het doek is aangebracht, treden verschillende soorten reacties op waardoor de olieverf langzaam hard wordt. In deze opgave worden drie soorten reacties besproken, die in willekeurige volgorde kunnen p
Bij reactie 2 worden sommige estergroepen van de verschillende triglyceridemoleculen gehydrolyseerd. Hierbij ontstaan onder andere vetzuurmoleculen. Op de uitwerkbijlage bij vraag 17 is de vergelijking van een hydrolysereactie in olieverf onvolledig weergegeven. Bij deze hydrolyse wordt uitsluitend
Maak op de uitwerkbijlage de reactievergelijking van deze hydrolyse af. – Gebruik structuurformules voor de koolstofverbindingen. – Geef de koolwaterstofgedeeltes op dezelfde manier weer als in het weergegeven triglyceridemolecuul. – Gebruik Binas-tabellen 67G1 en G2 of ScienceData-tabellen 13.2f en

Uitwerkbijlage

Print de uitwerkbijlage

Deze vraag beantwoord je op de uitwerkbijlage. Print hem en vul hem in, of neem de figuur over op papier. Stuur daarna een foto van wat je hebt ingevuld.

De uitwerkbijlage bij deze vraag
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van de ingevulde uitwerkbijlage. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bekijk eerst welke groepen in het triglyceride met water kunnen reageren.
  2. Zoek in de tabellen van Binas welk vetzuur bij deze hydrolyse wordt afgesplitst.
  3. Teken de koolwaterstofgedeeltes net zo als in het getekende triglyceridemolecuul.
  4. Tel tot slot de atomen en moleculen links en rechts van de pijl na.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf zowel de stoffen voor als na de pijl volledig uit, ook de kleine moleculen.
  • Let op dat de coëfficiënt van elke stof past bij het aantal moleculen dat je tekent.
  • Vergeet niet om de structuurformule van het tweede product ook echt in je antwoord op te nemen.
Hydrolyse van estersStructuurformules van triglyceriden en vetzurenOpzoeken van gegevens in Binas of ScienceData

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

Hulp nodig?
De vraag als tekst

Olieverf is een vloeibaar mengsel van kleurpigmenten en een olie, meestal lijnzaadolie. Lijnzaadolie bestaat uit triglyceriden. Triglyceriden zijn tri-esters van glycerol en vetzuren. In figuur 1a is de structuurformule weergegeven van een triglyceridemolecuul dat in lijnzaadolie voorkomt. In figuur 1b is een triglyceridemolecuul schematisch weergegeven. figuur 1 O H C O C C H 2 17 33 O H C C O C H 29 17 O H C O C C H 2 17 29 1a 1b De triglyceriden in lijnzaadolie bevatten veel C=C -bindingen.

In het verleden werd in gele olieverf het kleurpigment Pb O gebruikt. Nadat de 3 4 gele olieverf op het doek is aangebracht, treden verschillende soorten reacties op waardoor de olieverf langzaam hard wordt. In deze opgave worden drie soorten reacties besproken, die in willekeurige volgorde kunnen plaatsvinden: reactie 1: vorming van crosslinks reactie 2: hydrolyse van triglyceriden reactie 3: reactie van Pb O met vetzuren 3 4 Bij reactie 1 reageren de CH -groepen náást de C=C -bindingen in 2 triglyceridemoleculen met zuurstofmoleculen uit de lucht. Hierbij worden crosslinks tussen triglyceridemoleculen gevormd, zoals schematisch is weergegeven in figuur 2 op de volgende bladzijde. figuur 2 Legenda crosslink triglyceridemolecuul + zuurstof

Bij reactie 2 worden sommige estergroepen van de verschillende triglyceridemoleculen gehydrolyseerd. Hierbij ontstaan onder andere vetzuurmoleculen. Op de uitwerkbijlage bij vraag 17 is de vergelijking van een hydrolysereactie in olieverf onvolledig weergegeven. Bij deze hydrolyse wordt uitsluitend het vetzuur palmitinezuur afgesplitst. Het triglyceridemolecuul op de uitwerkbijlage is een ander molecuul dan in figuur 1a.

Maak op de uitwerkbijlage de reactievergelijking van deze hydrolyse af. – Gebruik structuurformules voor de koolstofverbindingen. – Geef de koolwaterstofgedeeltes op dezelfde manier weer als in het weergegeven triglyceridemolecuul. – Gebruik Binas-tabellen 67G1 en G2 of ScienceData-tabellen 13.2f en 13.2g.