Grootheden en relaties: van massa naar chemische hoeveelheid en concentratie
Bij bijna elke scheikundeberekening reken je met massa, chemische hoeveelheid en concentratie. In deze les zie je hoe deze grootheden met elkaar samenhangen.
Stoffen bestaan uit deeltjes, en die kun je niet één voor één tellen. Daarom werk je met de chemische hoeveelheid n, uitgedrukt in mol. Een mol is een vaste hoeveelheid deeltjes.
De molaire massa M rekent een massa om naar mol. Het verband is n = m / M, met m in gram en M in g mol⁻¹. Bij dezelfde massa geeft een stof met een grote M minder mol.
Voor oplossingen gebruik je de concentratie c, in mol L⁻¹. Die hangt af van de hoeveelheid stof en het volume: c = n / V. Een 1 M oplossing bevat dus 1 mol opgeloste stof per liter.
Bij een dichtheid geldt ρ = m / V, met ρ in g L⁻¹ of kg m⁻³. Zo kun je ook massa en volume aan elkaar koppelen.
- Schrijf de gegevens op, met de eenheid erbij.
- Kies de relatie die bij de gevraagde grootheid past.
- Reken de eenheden om voordat je de getallen invult.
Onthoud
Chemische hoeveelheid n is in mol, en n = m / M
Molaire massa M heeft de eenheid g mol⁻¹
Concentratie c = n / V, in mol L⁻¹
Reken eenheden om voordat je invult
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Je moet laten zien dat de concentraties van merk A en merk B bij de waarde +++ redelijk overeenkomen. Reken met de molaire massa van glucose.
- 1
De molaire massa van glucose is 180 g mol⁻¹.
Veelgemaakte fouten
Mmol gebruikt alsof het mol is, dat geeft een factor duizend fout. Reken eerst om naar mol voordat je met M vermenigvuldigt of deelt.
Massa en chemische hoeveelheid worden door elkaar gehaald. Deel de massa door de molaire massa om de mol te vinden.
Het volume wordt vergeten bij een concentratie. Gebruik c = n / V met V in liter.
Snel checken
Een oplossing van glucose heeft een concentratie van 5,0 mmol L⁻¹. Hoeveel gram glucose zit er per liter? De molaire massa van glucose is 180 g mol⁻¹.
Een monster water heeft een massa van 9,0 g. De molaire massa van water is 18 g mol⁻¹. Hoeveel mol water is dat?