Vraag 16DHA en zelfbruiners
Uitwerkbijlage
Print de uitwerkbijlageDeze vraag beantwoord je op de uitwerkbijlage. Print hem en vul hem in, of neem de figuur over op papier. Stuur daarna een foto van wat je hebt ingevuld.
Schreef je op papier? Maak een foto van de ingevulde uitwerkbijlage. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bekijk eerst welke atomen in de betrokken deeltjes nog vrije elektronen hebben.
- Denk na welk deeltje een elektronenpaar afstaat en welk deeltje dat paar opneemt.
- Teken daarna de vrije elektronenparen en let op de lading van elk deeltje.
- Zet ten slotte de pijlen van het elektronenpaar naar de plek waar het terechtkomt.
Hier verliezen leerlingen punten
- Begin een pijl altijd bij een elektronenpaar, niet bij een atoom of een los H-atoom.
- Controleer de lading van elk atoom, want een geladen atoom heeft vaak een ander aantal vrije paren.
- Vergeet de vrije elektronenparen niet aan zuurstofatomen zonder lading, die worden er ook vaak gemist.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Van nature wordt de huid bruin onder invloed van de zon. Bij de natuurlijke bruinkleuring van de huid spelen melaninen een belangrijke rol. Deze groep stoffen wordt in het lichaam vooral gesynthetiseerd uit de aminozuren tyrosine en cysteïne. Op de uitwerkbijlage is een mogelijke structuurformule van feomelanine weergegeven. Bij de vorming van een molecuul van deze stof worden van twee cysteïne-eenheden uitsluitend H -atomen afgesplitst.
Om ook zonder zon de huid te bruinen, kan een zelfbruiner worden gebruikt. Dat is meestal een crème die DHA bevat (figuur 1). DHA is een klein acyclisch koolhydraat. Wanneer een oplossing van DHA langzaam wordt ingedampt, vormt zich een dimeer. Het O -atoom van een OH -groep van het ene molecuul DHA valt hierbij als nucleofiel aan op het C -atoom van de C=O -groep van het andere molecuul DHA. Deze reactie kan ook worden opgevat als de additie van een OH -groep aan de C=O -groep. Omdat dit tweemaal gebeurt, vormt zich het cyclische dimeer van DHA (figuur 2). figuur 2
DHA vormt in de huid een bruine kleur doordat het reageert met aminozuureenheden. Op de uitwerkbijlage is een stap uit het mechanisme van de reactie van DHA met een aminozuureenheid weergegeven. In deze stap spelen H O -moleculen en H O + -ionen een rol. 2 3
Voer op de uitwerkbijlage de volgende opdrachten uit: − Teken in het omkaderde deel de niet-bindende elektronenparen. − Geef in het omkaderde deel met pijlen weer hoe elektronenparen worden verplaatst tijdens de reactie.